Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

Szelężnik większy

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Maj, Żółty i pomarańczowy No Comments

Jest półpasożytem – młode rośliny zapuszczają ssawki do korzeni traw, od których czerpią składniki pokarmowe. Stąd od dawna uważany za „szkodnika łąk”. Jednak pasożytnictwo nie jest dla niego obowiązkowe – niektóre osobniki mogą kwitnąć bez pasożytowania, ale osiągają wtedy mniejsze rozmiary. Ponadto szelężnik zawiera trującą aukubinę, szczególnie trującą dla owadów.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: łąki, pola, pastwiska, w górach po regiel
Występowanie: Europa, zachodnia Syberia, Azja Mniejsza, zawleczony do Ameryki Północnej

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szczyr trwały

By Atlas Roślin, Kwiecień, Maj, Zielony No Comments

Według mitologii greckiej lecznicze właściwości rośliny odkrył bóg Merkury, co uwieczniono w łacińskiej nazwie (łac. mercurialis perennis). Roślina trująca – powoduje zapalenie żołądka i jelit, uszkodzenie wątroby i nerek, zmiany skórne i bezwład. Bywa jednak wykorzystywany w ziołolecznictwie.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: cieniste lasy liściaste i mieszane, zarośla, przeważnie na podłożu wapiennym
Występowanie: prawie cała Europa, południow-zachodnia Azja, w górach po regiel dolny

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szczeć pospolita

By Atlas Roślin, Fioletowy, Lipiec, Sierpień No Comments

Dawniej używano kwiatostanów specjalnie uprawianej szczeci barwierskiej (sukienniczej) do gręplowania wełny i czesania wełnianych tkanin. Jednak spiczaste podsadki szczeci pospolitej przylegają do kwiatostanu giętko i nie nadawały się do tego celu. Uprawia się ją jednak często w ogródkach jako ozdobę do zimowych bukietów. Roślina zawiera glikozyd skabiozyd.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: zarośla, przydroża, brzegi rzek, nieużytki

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szczawiór alpejski

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Lipiec, Sierpień, Wrzesień No Comments

Gatunek rośliny należący do rodziny rdestowatych. Występuje w Ameryce Północnej, Azji i w Europie, również w Islandii i na Grenlandii. W Polsce wyłącznie w Tatrach i na Babiej Górze. Łacińska nazwa pochodzi od greckiego słowa oxys, oznaczającego kwaśny oraz słów di = dwa i gyne = słupek (roślina ma dwuszyjkowy słupek).

Występowanie

Siedlisko: piargi, żwirki, głównie w piętrze halnym i turniowym, rzadziej niżej
Występowanie: gatunek arktyczno-alpejski, Europa, Azja, Ameryka Północna, Grenlandia, Islandia, w Polsce na Babiej Górze i w Tatrach

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szczawik zajęczy

By Atlas Roślin, Biały, Kwiecień, Maj, Obowiązująca No Comments

Zwany także kapustą zajęczą. Dawniej stosowany w medycynie ludowej, a także jako przyprawa do sałatek (zamiast octu). Ze względu na dużą zawartość kwasu szczawiowego używany był dawniej w przemyśle chemicznym, póki go nie wyparł kwas szczawiowy syntetyczny.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: cieniste i nieco wilgotne lasy
Występowanie: Europa, Kaukaz, Syberia, Japonia, północna Afryka, Północna Ameryka

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szczaw tarczolistny

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Maj, Obowiązująca No Comments

Dawniej uprawiany i spożywany pod nazwą szpinaku francuskiego bądź rzymskiego. Ma właściwości diuretyczne, przeczyszczające i ściągające. Spożywany na surowo zapobiega szkorbutowi. Używany był także do farbowania.

Występowanie

Siedlisko: skały i usypiska wapienne
Występowanie: góry Europy i Azji Zachodniej, w Polsce w Tatrach i Pieninach

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szarotka alpejska

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień No Comments

Przez górali dawniej zwana także sukiennikiem, stopcem, siwymi języczkami lub kocimi łapkami. Ta ostatnia nazwa odpowiada znaczeniowo nazwie łacińskiej (leontopodium alpinum; gr. leon = lew, kot, podion = stopa, łapa). Uważana za roślinę leczniczą i magiczną – do okadzanej dymem z ziela stajni nie miała dostępu żadna zła siła. Leczono nią kolki, bóle brzucha, biegunki i gruźlicę, a w Alpach wytwarzano specjalną maść szarotkową. Na Podhalu stanowi popularny motyw zdobniczy. Po zerwaniu roślina zachowuje przez lata niezmieniony kształt i barwę, przez co stała się jedną z najbardziej pożądanych pamiątek wśród „ceprów”, a to przyczyniło się do jej masowego zrywania zarówno przez turystów jak i górali. Obyczaj ten przeniesiono zresztą w Tatry z Alp. Poza tym to co większość uważa za płatki kwiatu szarotki, to liście pokryte kutnerem, chroniącym roślinę przed nadmierna utratą ciepła i wilgoci.

Występowanie

Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: półki skalne, szczeliny skał, murawy naskalne, wyłącznie na podłożu bogatym w węglan wapnia
Występowanie: góry Europy i Azji po Daleki Wschód, w Polsce jedynie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szarota norweska

By Atlas Roślin, Inny, Lipiec, Sierpień, Wrzesień No Comments

Gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. W Polsce występuje wyłącznie w Sudetach i Karpatach. Jest tam dość pospolity. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy lub zadomowiony.

Występowanie

Siedlisko: w reglu górnym i piętrze kosodrzewiny
Występowanie: w Polsce w wyższych pasmach Sudetów i Karpat

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szałwia lepka

By Atlas Roślin, Lipiec, Sierpień, Wrzesień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Nazwa wywodzi się od łacińskiego słowa salvus znaczącego zdrowie. W starożytności przypisywano jej nie tylko zdrowotne, ale i magiczne właściwości. Egipcjanie dodawali ją do pokarmów, by zwiększyć liczebność populacji po epidemiach. Zbiorom szałwii i przygotowywaniu potraw z jej dodatkiem w Rzymie towarzyszyły określone zwyczaje, kucharza ubierano w białą tunikę i obmywano mu nogi.. Grecy i Rzymianie stosowali ją jako lekarstwo na ukąszenia węża, problemy ze wzrokiem, utratę pamięci. W średniowieczu stosowano ją jako lek na przeziębienia, gorączkę, padaczkę, choroby wątroby i zaparcia. Szałwii muszkatołowej używano jako afrodyzjaku, a także do fałszowania wina reńskiego. Arabscy uczeni twierdzili, iż spożywanie szałwii przedłuża życie. W Polsce jest uprawiana od kilkuset lat. Znane jest przysłowie „śmierć tego nie ubodzie, u kogo szałwia w ogrodzie”. W Persji i dawnych Chinach mawiano „Człowiek, który ma w ogrodzie swym szałwię, nigdy się nie starzeje”. W siedemnastym wieku szałwia miała wielkie znaczenie w handlu wymiennym – za jedną skrzynię szałwii otrzymywano trzy skrzynie zielonej herbaty. Jej aromatyczne liście wkładano także między kartki modlitewników, aby ich zapach orzeźwiał i nie pozwalał zasnąć w trakcie długich nabożeństw.

Występowanie

Siedlisko: lasy, zarośla, ziołorośla, po regiel dolny
Występowanie: góry środkowej i południowej Europy, Azja po Himalaje

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Szafran spiski

By Atlas Roślin, Fioletowy, Kwiecień, Marzec, Obowiązująca No Comments

Zwany powszechnie krokusem, a przez górali także kieluchami, szafranami, tulipankami lub fijałkami. Nazwa krokus pochodzi od greckiego słowa kroke = nić, którym nazywano znamiona szafranu uprawnego, używane na Bliskim Wschodzie jako przyprawa, barwnik i w lecznictwie. Znamiona ścinano ręcznie z kawałkiem szyjki po zebraniu całych kwiatów i następnie suszono na rozgrzanych kamieniach. Zawierają żółty barwnik krocynę, z którego robiono żółtą farbę „safrę” – stąd nazwa szafran. Aby otrzymać 1kg suchego „szafranu” potrzeba 70-80tys. kwiatów!

Występowanie

Roślina lecznicza, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: łąki kośne, nawożone polany
Występowanie: Karpaty Zachodnie

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym