Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

Sosna limba

By Atlas Roślin, Czerwiec, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Lipiec, Maj, Obowiązująca No Comments

Limba jest jedynym pięcioszpilkowym gatunkiem sosny, rosnącym w środkowej Europie. Długowieczne (może dożywać nawet 1500 lat) i bardzo wolno rosnące drzewo. Odradza się niezwykle trudno, ponieważ pierwszy raz owocuje dopiero w wieku 70-80 lat, a obficiej jedynie co 8-10 lat. Ponadto „limbowe orzeszki” są bardzo smacznym kąskiem dla gryzoni i ptaków. Piękne drewno limbowe, z czasem ciemniejące, stało się również przyczyną wytępienia limby, bowiem było bardzo chętnie używane przez górali do budowy skrzyń i szaf, a także do rzeźbienia. Z limbowej żywicy i pędów wyrabiano także słynny w XVII i XVIII wieku balsam karpacki, „który nie dość, że rany goił od postrzałów, oparzeń, skaleczeń czy ukąszeń żmii, usuwał krosty a najwięcy z gęby, likwidował dzioby po ospie, ścierał piegi – to jeszcze wklepany w czoło rozum odnajdował jeśli się komuś zawieruszył.” Spopielona kora limbowa zmieszana z winem, pita na czczo natomiast „rozwiązywała język nawet najtwardszym niemotom, zaostrzała dowcip, czyniła człowieka ostrożniejszym na podstępy oszustów.” Obecnie limby są pod ochroną.

Występowanie

Roślina lecznicza, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: mieszane drzewostany z modrzewiem, pojedynczo wśród kosówki, na skalistych i słonecznych zboczach i urwiskach w pobliżu górnej granicy lasu
Występowanie: Alpy i Karpaty, w Polsce dziko jedynie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Sosna kosa (kosodrzewina)

By Atlas Roślin, Czerwiec, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Maj, Obowiązująca No Comments

Pojedyncze okazy kosodrzewiny odznaczają się dużą zmiennością – przy górnej granicy lasu krzaki osiągają nawet 3m wysokości, im wyżej tym stają się niższe (do kilkunastu cm). Gałęzie odznaczają się niebywała giętkością i wytrzymałością, dzięki czemu kosówka chroni niżej położony las przed lawinami i spadającymi kamieniami. Pomaga to też jej znosić duże opady śniegu – gałęzie przyginają się do ziemi, znikając zupełnie pod śniegową pokrywą. Sama też zapobiega powstawaniu lawin, utrwala piargi i zapobiega erozji. Dla taterników jest natomiast zmorą i murem nie do przebycia – nie jeden już nocował pod gołym niebem, nie mając sił przedrzeć się przez pole kosówki. Osiąga wiek do 300 lat, a szpilki zmienia co 5 do 15 lat. Polską nazwę zawdzięcza „kosemu” czyli pochyłemu typowi wzrostu – pokładającym się konarom i łukowato podnoszącym się gałęziom. Górale włoscy z północnych Alp nazywają ją „mughus”, a wyraz ten stał się podstawą do utworzenia łacińskiej nazwy gatunkowej (łac. pinus mugo). W Polsce nazywana także krępulcem.

Występowanie

Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: półki skalne, żleby, zbocza, torfowiska
Występowanie: góry środkowej Europy, w Polsce we wszystkich wyższych pasmach Karpat (Tatry, Babia Góra, Polica, Gorce – Kudłoń) i Sudetów (G. Izerskie, G. Stołowe, G. Bystrzyckie oraz Karkonosze), w Tatrach na wysokości 1550-1800 mnpm tworzy własne piętro roślinności, ale płaty kosówki i pojedyncze okazy sięgają do 2140 mnpm

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Sosna czarna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Maj No Comments

Jest gatunkiem bardzo zmiennym, tworzącym szereg odmian, różniących się między sobą nieznacznie. Żółtawe i bardzo żywiczne drewno nie nadaje się na meble, wyrabia się natomiast z niego drzwi, okiennice, parkiety, konstrukcje budowlane oraz papier. Jest odporne na wilgoć – stosuje się je również w budownictwie wodnym. Sosna czarna jest odporna na zanieczyszczenia miejskie i przemysłowe, stąd często sadzona jest parkach i ogrodach.

Występowanie

Siedlisko: tworzy lasy, szczególnie w suchych, wapiennych górach środkowej i południowej Europy
Występowanie: Bałkany, zachodnia Turcja, południowa część Europy Środkowej, północna Europa

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Smotrawa okazała

By Atlas Roślin, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień, Wrzesień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Nazwa łacińska (telekia speciosa) została nadana na cześć węgierskiego szlachcica Teleki von Szek, żyjącego w XIXw, a będącego patronem miejscowego ogrodu botanicznego.

Występowanie

Siedlisko: brzegi potoków, zręby, zarośla
Występowanie: Kaukaz, góry Azji Mniejszej i Europy (Alpy, Karpaty, Półwysep Bałkański), w Polsce dziko tylko w Bieszczadach, często na terenach dawnych wsi

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Smagliczka skalna

By Atlas Roślin, Kwiecień, Maj, Żółty i pomarańczowy No Comments

Łacińska nazwa rodzajowa (łac. alyssum saxatile) pochodzi od greckiego słowa lyssa oznaczającego wściekliznę – gatunków z tego rodzaju używano bowiem do leczenia wścieklizny. Nazwa gatunkowa pochodzi natomiast z łaciny (łac. saxum = skała, kamień). Często sadzona w przydomowych ogródkach skalnych.

Występowanie

Siedlisko: skały wapienne
Występowanie: Europa Środkowa, Azja Mniejsza, w Polsce tylko w Pieninach

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Słonecznica wąskolistna

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec, Sierpień No Comments

Nasiona rośliny mają charakterystyczną rzeźbę powierzchni w postaci promieni – dało to początek łacińskiej nazwie rodzajowej (łac. heliosperma quadridentatum), pochodzącej od dwóch greckich słów: gr. helios = słońce, gr. sperma = nasienie. Nazwa gatunkowa wskazuje na płatki kwiatów, wycięte szczytem w 4 ząbki (łac. quatuor = cztery, łac. dens= ząb).

Występowanie

Siedlisko: źródliska, wilgotne skałki i żwirki, częściej na wapieniu, od regla dolnego po hale
Występowanie: góry środkowej Europy, w Polsce wyłącznie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Skrzyp leśny

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Kwiecień, Maj No Comments

Pliniusz nazywał skrzypy końskim ogonem – „cauda equi„, który rzeczywiście mogą przypominać. Obecna łacińska nazwa rodzajowa (łac. equisetum sylvaticum) wiąże się z inną częścią owłosienia konia – sierścią (łac. equus = koń, saeta = sierść). Ale najbardziej skrzyp przypomina miniaturową choinkę. Na wiosnę wytwarza jasnobrązowy (bezchlorofilowy) pęd zarodnikowy – strobil, z kłosem zarodnionośnym na szczycie, który po wysypaniu się zarodników zazielenia się i rozrasta. Łodygi skrzypu zawierają dużo krzemionki i używane były dawniej do czyszczenia cynowych naczyń (nawiązuje do tego niemiecka nazwa rośliny – ziele cynowe).

Występowanie

Siedlisko: lasy, zarośla i ich skraje, śródleśne łąki, zręby

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Skalnica tatrzańska

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec, Maj, Sierpień No Comments

Jest endemitem zachodniokarpackim i jednym z najstarszych gatunków roślin tatrzańskich – rośnie tu od trzeciorzędu. Łacińską nazwę (saxifraga wahlenbergii) nadano na cześć wybitnego szwedzkiego botanika Wahlengerga, autora pierwszego dzieła o florze Tatr, wydanego w 1814r.

Występowanie

Siedlisko: wilgotne skały, żwirki, zarastające piargi, głównie na wapieniach
Występowanie: Tatry, Niżne Tatry, Chocz, Mała Fatra

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Skalnica seledynowa

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec, Sierpień No Comments

Rośnie w postaci przytulonej do podłoża poduchy, chroniącej przed wysuszającym i wychładzającym działaniem wiatru. Podobnie jak niektóre inne gatunki skalnic roślina ma na liściach wypotniki węglanu wapnia – odłożony na liściach minerał dodatkowo chroni roślinę przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych. Polska i łacińska nazwa (łac. saxifraga caesia) pochodzi od seledynowego zabarwienia liści (łac. caesius = niebieskawy).

Występowanie

Siedlisko: wapienne skały i piargi, powyżej górnej granicy lasu
Występowanie: Pireneje, Alpy, Apeniny, Góry Iliryjskie, Karpaty Zachodnie, w Polsce wyłącznie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Skalnica karpacka

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Sierpień No Comments

Roślina rozmnaża się wegetatywnie przy pomocy bulwek znajdujących się u nasady łodygi. Nazwa „karpacka” wskazuje główny obszar występowania – jest subendemitom karpackim.

Występowanie

Siedlisko: wilgotne skały i piargi, głównie na granicie, od piętra kosówki po turnie
Występowanie: Karpaty, Riła, Piryn, sporadycznie w Alpach, w Polsce wyłącznie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym