Skip to main content
Category

Sierpień

Żurawina błotna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Sierpień No Comments

Nazywana także z rosyjska klukwą. Owoce żurawiny błotnej zawierają wiele wartościowych substancji. Udowodniono ich działanie odkażające drogi moczowe (sok z żurawin stosuje się m.in. w profilaktyce u pacjentów cewnikowanych), spowalniające miażdżycę (zawierają flawonoidy i antyoksydanty podobne do zawartych w czerwonym winie) oraz przeciwbakteryjne i grzybobójcze, za które odpowiedzialne są cykliczne proantocyjanidyny. Ponadto zawierają wiele witamin, m.in. duże ilości witaminy C, co wykorzystywano w leczeniu szkorbutu. A przede wszystkim mają niezwykły smak (głównie kwaśny, który nieco słabnie po pierwszych przymrozkach) – wyrabiano z nich soki, galaretki, dżemy i kisiele, a także jako dodatek do mięs. W Rosji z klukwy robi się słynny kwas chlebowy. Owoce żurawiny są niezwykle trwałe dzięki powlekającej je woskowej skórce, a także z powodu zawartego w nich kwasu benzoesowego.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: torfowiska wysokie i przejściowe, bory bagienne
Występowanie: Europa północna i środkowa, Ural, Syberia, Azja Wschodnia, północna część Ameryki Północnej, Grenlandia

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Żmijowiec zwyczajny

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Niebieski, Październik, Sierpień, Wrzesień No Comments

Starożytni wywodzili łacińską nazwę (łac. echium vulgare) od greckiego słowa echis = wąż, żmija i używali jej do nazywania różnych roślin szorstkolistnych stosowanych przeciwko ukąszeniom węży. Później nazwę tę zawężono do tego jednego gatunku. W Polsce również wierzono w jej działanie unieszkodliwiające jad żmiji, co odzwierciedla polska nazwa. W rzeczywistości korzeń i ziele zawiera alantoinę, saponinę oraz alkaloidy (cynoglosynę, konsolidynę, konsolicynę), dające dość trującą mieszankę, co wykorzystywano do wyrobu trutek na szczury. Leczono nią także padaczkę oraz różne boleści. Ponadto korzeń i kwiaty zawierają czerwony barwnik alkalinę używany do farbowania tkanin.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: suche zbocza, murawy, przydroża, siedliska ruderalne (wysypiska, nasypy kolejowe, kamieniołomy), do 1200mnpm
Występowanie: Europa, Azja Mniejsza, rejon Uralu

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Zimowit jesienny

By Atlas Roślin, Fioletowy, Obowiązująca, Październik, Sierpień, Wrzesień No Comments

Często mylony z krokusem, który jednak w przeciwieństwie do zimowita kwitnie wiosną. Nazwa rodzajowa (łac. colchicum autumnale) związana jest z Kolchidą, uważaną w starożytności za ojczyznę trucizn i trucicieli. I rzeczywiście roślina zawiera silny cytostatyk kolchicynę, stosowany w dnie (podagrze). Dawka śmiertelna dla człowieka to 20-40 mg czyli od pięciu do dziesięciu nasion. Do zatrucia może dojść również w sposób pośredni, po spożyciu mleka kóz i owiec, które zjadły zimowit jesienny. Śmiertelność w przypadku zatrucia dochodzi do 90%.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: wilgotne łąki
Występowanie: zachodnia, środkowa i południowa Europa

Okres kwitnienia

  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Zerwa kulista (główkowata)

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Maj, Niebieski, Sierpień No Comments

W Polsce występują jedynie 2 gatunki zerw: kłosowa o biało-żółtych kwiatach oraz kulista o kwiatach niebieskich. Zerwy były znane już w starożytności i stosowane prawdopodobnie jako afrodyzjak.

Występowanie

Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: łąki, polany, hale, skaliste zbocza, przeważnie na wapieniu
Występowanie: góry Europy

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Zanokcica skalna

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Lipiec, Sierpień, Wrzesień No Comments

Gatunek należący do rodziny zanokcicowatych. Występuje w Europie, Azji, Afryce, Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej. W Polsce częsta na południowym niżu i w górach.

Występowanie

Siedlisko: skały, cieniste zbocza, mury, w górach w reglu, rzadziej w piętrze kosodrzewiny

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Wyka ptasia

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Sierpień No Comments

Wyki należą do uciążliwych chwastów, szczególnie upraw żyta i pszenżyta, odpornych na zacienienie i bronowanie, przez co mechaniczne ich zwalczanie jest nieskuteczne. Nasiona wyki są trudne do usunięcia ze zboża i zawierają trujące substancje, mogące powodować zatrucia zwierząt karmionych zbożem. Należą do roślin motylkowych i mogą za pomocą specjalnych brodawek pobierać azot atmosferyczny. Niektóre gatunki wyki (np. siewna) należą do roślin pastewnych.

Występowanie

Siedlisko: łąki, pola, miedze, zarośla, brzegi lasów

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Wyka płotowa

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Maj, Sierpień No Comments

Jedna spośród ok. 200 gatunków wyki. Z tego w Polsce dziko występuje 15 gatunków. Cenna roślina pastewna ze względu na wysoką zawartość białka. Lubiana także przez mrówki często widziane na jej łodygach i liściach – na dolnej stronie przylistków w brązowych zagłębieniach miodników wydziela słodki sok.

Występowanie

Siedlisko: łąki, przydroża, zarośla, widne lasy, zręby, miedze, w górach po regiel dolny
Występowanie: prawie cała Europa, zachodnia i środkowa Azja

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Wrzos zwyczajny

By Atlas Roślin, Fioletowy, Obowiązująca, Sierpień, Wrzesień No Comments

Łacińska nazwa wrzosu (łac. calluna vulgaris) wywodzi się od greckiego kallyno = czyszczę, zamiatam, bo rzeczywiście dawniej wyrabiano z jego gałązek miotły. W Laponii kryto wrzosem dachy, a w Szkocji podobno moszczono nim posłania. Używano także wrzosu do aromatyzowania piwa (zamiast szyszek chmielowych). Wysoko ceniony jest również ostry w smaku, o leśnym aromacie wrzosowy miód. Kwiaty wrzosu ponadto zawierają liczne związki lecznicze (m. in. flawonoidy kwercytrynę i mirycytrynę, glikozyd arbutynę, gorycze) o działaniu przeciwzapalnym i moczopędnym, a także uspokajającym, stosowane głównie w chorobach układu moczowego. Wrzos miejscami tworzy prawie jednogatunkowe łany, nieraz wielohektarowe czyli wrzosowiska. Jest to siedlisko antropogeniczne związane z karczowaniem lasów i wypasem owiec. W Polsce wrzosowiska powstają głównie na terenach często nawiedzanych przez pożary – poligonach. Zaniechanie wypasu lub ustanie cyklicznych pożarów powoduje wkraczanie na te tereny drzew – brzóz i sosen i przekształcenie się wrzosowiska w bory.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: wrzosowiska, suche bory sosnowe, lasy brzozowe, przydroża, hale
Występowanie: Europa, północno-zachodnia Afryka, Azja Mniejsza, zachodnia Syberia

Okres kwitnienia

  • sierpień
  • wrzesień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Wrotycz pospolity

By Atlas Roślin, Lipiec, Październik, Sierpień, Wrzesień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Aromatyczne kwiaty wrotyczu zawierają lotny olejek, a w nim 70% trującego tujonu. Stąd w medycynie i weterynarii był stosowany tylko zewnętrznie, jako środek na wszy i świerzby. Truto nim także w domu mole. Pomimo to znalazł zastosowanie w przemyśle spożywczym – aromatyzowano nim kiedyś piwo (zamiast chmielu), a także używano jako przyprawy do kiełbasy, farszów i omletów. Liści używano również jako środka konserwującego mięso. Z gotowanych kwiatów uzyskiwano żółty barwnik do farbowania tkanin. Dawniej wkładano liście wrotyczu (podobnie jak i szałwi) pomiędzy strony modlitewników, by zapobiec zasypianiu wiernych podczas długich nabożeństw.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: brzegi lasów, zarośla, polany, przydroża, miejsca ruderalne
Występowanie: Europa, północna i środkowa Azja

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Wrotycz (złocień) alpejski

By Atlas Roślin, Biały, Lipiec, Sierpień No Comments

Wyróżnia się podgatunek tatrzański znany wyłącznie z Tatr oraz Niżnych Tatr. W mowie kwiatów oznacza „Bądź uczciwy”.

Występowanie

Siedlisko: hale, upłazy, murawy naskalne, na granicie, od piętra kosówki po turniowe
Występowanie: góry Europy, w Polsce wyłącznie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym