Gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. W Polsce występuje wyłącznie w Sudetach i Karpatach. Jest tam dość pospolity. Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy lub zadomowiony.
Występowanie
Siedlisko: w reglu górnym i piętrze kosodrzewiny
Występowanie: w Polsce w wyższych pasmach Sudetów i Karpat
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Roślina silnie trująca – zawiera w liściach i korzeniach alkaloidy tropanowe (głównie hioscyjaminę i skopolaminę), w dawkach leczniczych wykorzystywane w medycynie od czasów starożytnych. Na Litwie i w Prusach Wschodnich wykorzystywano jej działanie narkotyczne, z czego korzystały najskwapliwiej czarownice do przyrządzania „maści do latania” oraz napojów miłosnych.
Występowanie
Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: lasy liściaste (zwłaszcza olszyny i buczyny), zarośla, połoniny, w piętrze pogórza i reglu dolnym
Występowanie: Karpaty, góry Półwyspu Bałkańskiego, Kaukaz, w Polsce od Pienin po Bieszczady i na przylegających pogórzach
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Niepozorne zielonobrunatne kwiaty, o niezbyt miłym aromacie, schowane między liśćmi, są zapylane przez mrówki. Starożytnym Grekom jednak na tyle pachniały, że używali kopytnika do aromatyzowania win. Kłącza i liście zawierają związki o działaniu wykrztuśnym i bakteriostatycznym, a spożyte w większej ilości wymiotnym – stąd nazwa rodzajowa asarum europeanum (gr. ase = nudność). Działanie to wykorzystywano w medycynie ludowej do leczenia alkoholizmu.
Występowanie
Roślina lecznicza, trująca, pod częściową ochroną
Siedlisko: lasy liściaste i iglaste, do regla górnego, w Tatrach do 1450mnpm, wapieniolubna
Występowanie: środkowa i wschodnia Europa, Syberia, Ałtaj
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Gnieźnik jest bezzieleniowym storczykiem pasożytującym na grzybie rhizoctonia neottiae, od którego pobiera wodę, sole mineralne i substancje organiczne. „Na co dzień” żyje pod ziemią w postaci podziemnego kłącza, a nadziemne pędy wytwarza jedynie w celu rozmnażania. Brązowe kwiaty nie zawierają nektaru ani nie pachną, a zapylane są przez muchy lub zapylają się same. W latach suchych gnieźniki, których pędy nie mogą przebić stwardniałej warstwy gleby, mogą nawet kwitnąć pod ziemią i wytwarzać dojrzałe owoce. Nazwa polska i łacińska (neottia nidus-avis) pochodzi od kształtu splątanych korzeni, podobnych do ptasiego gniazda (łac. neottia = ptasie gniazdo, nidus = gniazdo, avis = ptak).
Występowanie
Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: cieniste lasy liściaste, zwłaszcza bukowe, po regiel górny
Występowanie: prawie cała Europa i Kaukaz
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Stara roślina lecznicza, wymieniana już w chińskich zielnikach 3000 lat temu! Wykorzystywano jej działanie wykrztuśne oraz przeciwzapalne i moczopędne. Znana była także lekarzom starożytnej Grecji i Rzymu (Pliniusz Starszy polecał ją na 24 choroby), Persji oraz Arabii – stosowano ją m.in. na ukąszenia skorpionów i węży. Na Litwie stosowano wino wymieszane z sokiem z liści babki na krwawienia wewnętrzne. W naszym kraju stosowano ją na wszelkie rany, owrzodzenia, oparzenia oraz ukąszenie żmii oraz owadów, a także jako antidotum na miłosne czary. Ponadto młode liście są jadalne, zawierają dużo witaminy C – w wielu krajach Europy sporządza się z nich surówkę (łącznie z liśćmi mniszka i pokrzywy) lub gotuje jak kapustę albo szpinak. Stanowi także dodatek do zup ziołowych, sosu beszamelowego lub twarogu. Dodawana do karmy dla gryzoni zmniejsza u nich zachorowalność na nowotwory.
Występowanie
Siedlisko: łąki, pastwiska, przydroża, trawniki, brzegi wód, na polach jako chwast roślin uprawnych (zwłaszcza koniczyny), od nizin po piętro halne
Występowanie: Europa, zawleczona na całym świecie
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
