Przez jednych uważana za osobny gatunek, przez innych za wysokogórski podgatunek czeremchy zwyczajnej. Nazwa czeremcha pochodzi z języka ukraińskiego, natomiast w dawnej Polsce drzewo było nazywane trzemchą, kotarbą lub smrodynią (od nieprzyjemnego zapachu roztartych liści). Na Mazowszu czeremcha rosnąca na grobie oznaczała, że zmarły czuje się za mało opłakiwany i prosi o westchnienie do Boga. W Polsce na liście gatunków narażonych Czerwonej Księgi Roślin Zagrożonych – przez nasz kraj przebiega północna granica zasięgu gatunku. Rozmnaża się zarówno za pomocą nasion jak i wegetatywnie – dolne gałązki przylegające do ziemi ukorzeniają się. Rośnie do 60 lat. Na czeremchach zimują mszyce czeremchowo-zbożowe, które latem przenoszą się na zboża. Żerują na niej także larwy motyla namiotnika czeremaszeka. Drzewo jest jednak bardzo odporne – nawet zjedzenie wszystkich liści nie powoduje jego obumarcia. Drewno czeremchy wykorzystuje się do wyrobu ozdobnych detali stolarskich. Młode pędy z pączkami liściowymi zawierają lecznicze substancje – glikozydy cyjanogenne, o działaniu ściągającym, przeciwreumatycznych i diuretycznym. Młode liście zawierają substancje bakteriobójcze, toksyczne także dla wielu owadów (much, mszyc), a nawet gryzoni (szczurów). Także smaczne cierpko-słodkie owoce, chętnie zjadane przez ptaki, mają zastosowanie lecznicze (przeciwbiegunkowe), a ponadto już w starożytności przyrządzano z nich soki i napoje alkoholowe. Jednak najpierw zawsze należy usunąć z nich nasiona – zawierają amygdelinę łatwo przekształcającą się w silnie trujący kwas pruski. Na Syberii wyrabiano natomiast z suszonych owoców mąkę czeremchową, dodawaną jako wypełniacz do zwykłej mąki.
Występowanie
Siedlisko: miejsca skaliste i wilgotne, zarośla kosówki (Tatry), jarzębiny (Karkonosze) oraz olszy zielonej (Bieszczady)
Występowanie: Alpy, Wogezy, Sudety, Karpaty, w Polsce w Karkonoszach (kotły polodowcowe), Tatrach i Bieszczadach (Rawka Wielka)
Okres kwitnienia
- maj
- czerwiec
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
