Skip to main content
Category

Atlas Roślin

Bagno zwyczajne

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Maj, Obowiązująca No Comments

Liście i pędy zawierają lotny olejek o silnym, odurzającym zapachu, porażający system nerwowy. Zawarty jest on również w pyłku, który lubi osiadać na rosnących często obok owocach borówki bagiennej – bogu ducha winnej, ale oskarżanej przez wieki o wywoływanie objawów podobnych do upojenia alkoholowego. Bagna używano również (zresztą do dziś) jako środka przeciw molom, a także do odwszawiania i odpluskwiania zwierząt domowych. Dawniej podejrzewano Żydów o dodawanie bagna do piwa w celu szybszego upojenia klientów. Nazwa (łac. ledum palustre) pochodzi bądź od gr. ledos = szata, wełna (w związku z gęstym owłosieniem rośliny), bądź od gr. laedere = szkodzić.

Występowanie

Roślina pod częściową ochroną
Siedlisko: torfowiska, bory bagienne, po regiel górny
Występowanie: środkowa i północna Europa, północno-wschodnia Azja, arktyczna Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Babka lancetowata

By Atlas Roślin, Czerwiec, Inny, Kwiecień, Lipiec, Maj, Sierpień, Wrzesień No Comments

Stara roślina lecznicza, wymieniana już w chińskich zielnikach 3000 lat temu! Wykorzystywano jej działanie wykrztuśne oraz przeciwzapalne i moczopędne. Znana była także lekarzom starożytnej Grecji i Rzymu (Pliniusz Starszy polecał ją na 24 choroby), Persji oraz Arabii – stosowano ją m.in. na ukąszenia skorpionów i węży. Na Litwie stosowano wino wymieszane z sokiem z liści babki na krwawienia wewnętrzne. W naszym kraju stosowano ją na wszelkie rany, owrzodzenia, oparzenia oraz ukąszenie żmii oraz owadów, a także jako antidotum na miłosne czary. Ponadto młode liście są jadalne, zawierają dużo witaminy C – w wielu krajach Europy sporządza się z nich surówkę (łącznie z liśćmi mniszka i pokrzywy) lub gotuje jak kapustę albo szpinak. Stanowi także dodatek do zup ziołowych, sosu beszamelowego lub twarogu. Dodawana do karmy dla gryzoni zmniejsza u nich zachorowalność na nowotwory.

Występowanie

Siedlisko: łąki, pastwiska, przydroża, trawniki, brzegi wód, na polach jako chwast roślin uprawnych (zwłaszcza koniczyny), od nizin po piętro halne
Występowanie: Europa, zawleczona na całym świecie

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Aster alpejski

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Sierpień No Comments

Starożytnym kwiaty astrów kojarzyły się z gwiazdami (łac. aster alpinus; łac. aster = gwiazda), naszym góralom natomiast mniej romantycznie z „wolim okiem”.

Występowanie

Siedlisko: naskalne murawy na wapieniu, po piętro halne
Występowanie: góry środkowej i południowej Europy, Kaukaz, południowy Ural, w Polsce w Pieninach i Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Arnika górska

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Zwana także kupalnikiem górskim lub pomornikiem lekarskim. Znana już w starożytności (wymienia ją Pliniusz i Dioskorydes). W średniowieczu św. Hildegarda uważa ją za afrodyzjak. Dopiero w XVI wieku odkryto jej właściwości lecznicze – kwiatostany stosowano do tamowania krwotoków i odkażania ran (i to podobno z dużym powodzeniem). Natomiast w Bawarii, w wigilię Św. Jana, arnikę wtykano na brzegach pól w celu ochrony przed gradobiciem, a ustawiona w oknie miała chronić przed uderzeniem pioruna.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: łąki, brzegi lasów, polany śródleśne.
Występowanie: środkowa, południowa i północna Europa, w miejscach wyżej położonych, w Polsce w Sudetach i Bieszczadach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Arcydzięgiel litwor

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień, Zielony No Comments

Łacińska nazwa archangelica officinalis nawiązuje do właściwości leczniczych rośliny, które miały być ponoć objawione ludziom przez archanioła Rafaela, a wg innych do majestatycznego, okazałego wyglądu rośliny (archangelus = archanioł). Górale nazwali ją litwor i pod tą nazwą jest najszerzej znana. Dzięki zawartości olejków eterycznych i garbników ma właściwości lecznicze. Korzenie rośliny służyły do produkcji wódki litworówki, a także jako zaprawa do likierów i wermutu. Znany był już i użytkowany w starożytności, wiązało się z nim wiele zabobonów, m.in. wierzono, że powoduje zdrowienie, wzmacnianie, krzepnięcie i „siły potężne wydobywa, do małżeńskiego skutku prowadzące”. Znawcy zalecają, aby mężczyzna nosił korzeń przy sobie, najlepiej w lewej kieszeni spodni oraz zażywał przed romantycznym spotkaniem we dwoje napoju z litworu (może to być wino, nalewka lub likier, w których przez dwa tygodnie moczył się korzeń tego ziela). Przez zakonników zwany był „zielem Ducha Świętego” i zalecany, by zachować długowieczność.

Występowanie

Roślina lecznicza, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: brzegi górskich potoków, ustalone piargi, wilgotne skały
Występowanie: środkowa i północna Europa, Grenlandia, Syberia, Himalaje, w Polsce w Karpatach (Babia Góra, Tatry, Bieszczady) i Sudetach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym