Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

wrz 20
Love0

Bluszcz pospolity

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Obowiązująca, Październik, Wrzesień No Comments

Jedyny dziko rosnący w Polsce gatunek bluszczu. Krzew pnie się po korze drzewa za pomocą czepnych korzonków przybyszowych i stąd jego łacińska nazwa hedera (z grec. hedera – umocowanie). Liście zimozielone – czyli nie opadają na zimę. W Polsce roślina zakwita bardzo rzadko (a zakwita dopiero po 8-10 latach). Uprawa bluszczu w celach dekoracyjnych sięga starożytności, kiedy to odgrywał ważną rolę w kulcie Dionizosa, przedstawianego w wieńcu z bluszczu na głowie i z obwiniętą bluszczem pałką w ręku. Bluszcz jest rośliną długowieczną – rośnie 500 do 1000 lat!

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: lasy liściaste mieszane i bukowe
Występowanie: w niższych położeniach górskich do 780mnpm.

Okres kwitnienia

  • wrzesień
  • październik

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 20
Love0

Bez dziki koralowy

By Atlas Roślin, Czerwiec, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Maj, Obowiązująca No Comments

Nazwa rodzajowa (łac. sambucus) znana już od starożytności i być może pochodzi od gr. sambyke = harfa – niektóre gatunki z tego rodzaju stosowano do wyrobów instrumentów muzycznych.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: zręby, obrzeża lasów i zarośli, brzegi potoków, po regiel górny
Występowanie: Europa, północna Azja, Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 20
Love0

Bez dziki czarny

By Atlas Roślin, Czerwiec, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Lipiec, Obowiązująca No Comments

Jest jedną z najstarszych roślin leczniczych, znaną od czasów prehistorycznych. W medycynie ludowej przypisywano mu cudowne działanie i otaczano czcią i rzeczywiście kwiaty zawierają substancje wykrztuśne, kora – moczopędne, a owoce – napotne i przeczyszczające. Podobno posiada związek z siłami zła, ale też potrafi przeciwdziałać czarom i urokom. Wszystkie części rośliny w stanie surowym są toksyczne z powodu zawartości glikozydu sambunigryny, rozkładającego się po ususzeniu lub ugotowaniu. W gospodarstwie domowym wyrabiano z bzu soki, syropy, powidła, wódki i wina. W przemyśle owoców używa się do barwienia dżemów i win, a także dawniej uzyskiwano z nich czarny barwnik do trwałego barwienia tkanin. Rdzeń pędów natomiast używany jest w mikrotechnice i zegarmistrzostwie.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: lasy liściaste i mieszane, zarośla, polany, gruzy, wysypiska, w górach do 1100mnpm
Występowanie: Europa, północno-zachodnia Afryka, Kaukaz, Azja Mniejsza

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 20
Love0

Bażyna czarna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Maj No Comments

Niewielka krzewinka z rodzaju wrzosowatych, relikt okresu zlodowacenia, wytwarzająca dobrze widoczne czarne owoce podobne do jagód. Dawniej używano ich do farbowania płótna i wełny na kolor brunatny bądź czerwony. Zawierają dużo witaminy C i PP oraz mikroelementów, ale są trujące. Łacińską nazwę (łac. Empetrum nigrum) przeniesiono z określenia enpetron (gr. en – między, łac. petros – skała), używanego w starożytności do nazywania ogólnie roślin górskich. W piętrze alpejskim i subalpejskim gór występuje podgatunek obupłciowy (w przeciwieństwie do dwupiennego niżowego).

Występowanie

Siedlisko: borówczyska, wrzosowiska, wilgotne zarośla kosówki, torfowiska, wydmy nadmorskie, na glebach kwaśnych
Występowanie: półkula północna, w Polsce na północy oraz w Karpatach i Sudetach

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 20
Love0

Barwinek pospolity

By Atlas Roślin, Kwiecień, Maj, Marzec, Niebieski, Obowiązująca No Comments

Roślina silnie trująca. W niektórych częściach Polski był używany do „zwijania” kołtuna. Jego kuzyn pochodzący z Madagaskaru – Barwinek różyczkowy zawiera kilkadziesiąt alkaloidów – w tym winblastynę i winkrystynę o działaniu cytostatycznym, stosowanych w leczeniu niektórych białaczek, mięsaków i ziarnicy złośliwej.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: lasy liściaste o wilgotnej i żyznej glebie, zarośla, cmentarze, do 1000mnpm, pospolity w uprawie
Występowanie: środkowa, zachodnia i południowa Europa

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 20
Love0

Bartsja alpejska

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Sierpień No Comments

W nasze góry dotarła w erze zlodowaceń i już została. Będąc półpasożytem wnika ssawkami do korzeni roślin żywicielskich, pobierając wodę i sole mineralne. Nazwa rodzajowa pochodzi od nazwiska osiemnastowiecznego, holenderskiego lekarza J.Bartscha.

Występowanie

Siedlisko: wilgotne miejsca, murawy naskalne, w piętrze halnym i kosówki
Występowanie: roślina strefy arktycznej i alpejskiej, w Polsce w Karkonoszach, Tatrach i na Babiej Górze

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 19
Love0

Barszcz kaukaski (Mantegazziego)

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec No Comments

Często mylony z barszczem Sosnowskiego, również pochodzącym z Kaukazu. Uchodzi za największą roślinę zielną dochodzącą w środowisku naturalnym do 3m wysokości, a na nizinach (w tym w Polsce) nawet do 5m, liście osiągają w Polsce do 3 m długości. Obie rośliny sprowadzono do Polski w latach 60-tych XX wieku jako wysokowydajne rośliny pastewne, miododajne oraz ozdobne, stanowiące atrakcyjny surowiec na kiszone pasze dla zwierząt. Szybko się jednak przekonano o fotouczulających właściwościach tych roślin – zawarte w nich olejki lotne zawierają lipofilne furanokumaryny, łatwo przenikające przez skórę i uczulające ją na działanie promieni słonecznych. W słoneczne dni już samo przebywanie w pobliżu barszczu może spowodować poważne poparzenie, pojawiające się dopiero w kilka godzin po kontakcie. Barszcz produkuje olbrzymie ilości nasion. Z pierwszych upraw przeniknął do środowiska naturalnego i pomimo licznych prób nie udało się go już wyeliminować. Nazwę gatunkową nadano na cześć włoskiego antropologa i etnografa – Paolo Mantegazziego, żyjącego na przełomie XIX i XX wieku.

Występowanie

Siedlisko: nadrzeczne żwirowiska, łąki, rowy, w pobliżu zabudowań
Występowanie: Kaukaz, w Polsce zawleczony

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 19
Love0

Bagno zwyczajne

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Maj, Obowiązująca No Comments

Liście i pędy zawierają lotny olejek o silnym, odurzającym zapachu, porażający system nerwowy. Zawarty jest on również w pyłku, który lubi osiadać na rosnących często obok owocach borówki bagiennej – bogu ducha winnej, ale oskarżanej przez wieki o wywoływanie objawów podobnych do upojenia alkoholowego. Bagna używano również (zresztą do dziś) jako środka przeciw molom, a także do odwszawiania i odpluskwiania zwierząt domowych. Dawniej podejrzewano Żydów o dodawanie bagna do piwa w celu szybszego upojenia klientów. Nazwa (łac. ledum palustre) pochodzi bądź od gr. ledos = szata, wełna (w związku z gęstym owłosieniem rośliny), bądź od gr. laedere = szkodzić.

Występowanie

Roślina pod częściową ochroną
Siedlisko: torfowiska, bory bagienne, po regiel górny
Występowanie: środkowa i północna Europa, północno-wschodnia Azja, arktyczna Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 19
Love0

Babka lancetowata

By Atlas Roślin, Czerwiec, Inny, Kwiecień, Lipiec, Maj, Sierpień, Wrzesień No Comments

Stara roślina lecznicza, wymieniana już w chińskich zielnikach 3000 lat temu! Wykorzystywano jej działanie wykrztuśne oraz przeciwzapalne i moczopędne. Znana była także lekarzom starożytnej Grecji i Rzymu (Pliniusz Starszy polecał ją na 24 choroby), Persji oraz Arabii – stosowano ją m.in. na ukąszenia skorpionów i węży. Na Litwie stosowano wino wymieszane z sokiem z liści babki na krwawienia wewnętrzne. W naszym kraju stosowano ją na wszelkie rany, owrzodzenia, oparzenia oraz ukąszenie żmii oraz owadów, a także jako antidotum na miłosne czary. Ponadto młode liście są jadalne, zawierają dużo witaminy C – w wielu krajach Europy sporządza się z nich surówkę (łącznie z liśćmi mniszka i pokrzywy) lub gotuje jak kapustę albo szpinak. Stanowi także dodatek do zup ziołowych, sosu beszamelowego lub twarogu. Dodawana do karmy dla gryzoni zmniejsza u nich zachorowalność na nowotwory.

Występowanie

Siedlisko: łąki, pastwiska, przydroża, trawniki, brzegi wód, na polach jako chwast roślin uprawnych (zwłaszcza koniczyny), od nizin po piętro halne
Występowanie: Europa, zawleczona na całym świecie

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

wrz 19
Love0

Aster alpejski

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Sierpień No Comments

Starożytnym kwiaty astrów kojarzyły się z gwiazdami (łac. aster alpinus; łac. aster = gwiazda), naszym góralom natomiast mniej romantycznie z „wolim okiem”.

Występowanie

Siedlisko: naskalne murawy na wapieniu, po piętro halne
Występowanie: góry środkowej i południowej Europy, Kaukaz, południowy Ural, w Polsce w Pieninach i Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym