Brodawnik tatrzański jest endemitem karpackim.
Występowanie
Siedlisko: murawy naskalne na podłożu bogatym w węglan wapnia, głównie w piętrze kosodrzewiny i alpejskim
Występowanie: Karpaty, w Polsce jedynie w Tatrach
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
W owocach borówki czernicy zawarte są karotenoidy poprawiające widzenie, szczególnie w nocy, a także wiążące toksyny w przewodzie pokarmowym. Z tego powodu brytyjscy lotnicy w czasie drugiej wojny światowej jedli obowiązkowo dżem z czarnych jagód. Anglicy uważają również, że owoce czarnej jagody są dobrym środkiem chroniącym przed pylicą – ile w tym prawdy, nie wiadomo. Używano także liści jako antidotum na czary i uroki. Ponadto w liściach występuje substancja podobna w działaniu do insuliny – glukochinon, obniżająca poziom cukru we krwi.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: lasy, zarośla, hale
Występowanie: północna i środkowa Europa, Azja, Ameryka Północna
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
W liściach i jagodach zawarty jest glikozyd arbutyna, przez co brusznica od dawna stosowana była do leczenia chorób dróg moczowych. Z owoców sporządza się konfitury i dżemy, które łatwo przechowywać – owoce zawierają kwas benzoesowy, często stosowany w przemyśle spożywczym konserwant. Używana była także do garbowania skór. Na Syberii natomiast pędzi się z brusznicy mocną wódkę.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: lasy iglaste, zarośla kosówki, hale, wrzosowiska
Występowanie: północne rejony Ameryki, Europy i Azji
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Nazywana także łochynią, durnicą lub pijanicą z powodu skutków spożywania jej owoców, podobnych do upojenia alkoholowego. Lecz odurzające skutki spożycia owoców borówki bagiennej powodują nie składniki zawarte w jej owocach, lecz trujący pyłek kwiatowy bagna zwyczajnego, często rosnącego na bagnach obok łochyni i oprószającego jej jagody. Nasi pradziadowie wierzyli, że łochynia jest skutecznym lekiem przeciw hemoroidom i żylakom, o ile spożywać ją regularnie przez cały rok. Także mieszkańcy Ameryki Północnej cenili wysoko jej właściwości lecznicze. Wyrabia się z niej także dżemy i marmolady.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: torfowiska wysokie, podmokłe bory sosnowe
Występowanie: północne rejony Europy, Azji i Ameryki
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Nazwę swą zawdzięcza ciemnofioletowej, żałobnej barwie kwiatów. Prowadzone są pionierskie badania nad jego zastosowaniem w leczeniu nowotworów – na razie udowodniono działanie in vitro, ale może kiedyś w przyszłości…
Występowanie
Siedlisko: skraje lasów, zarośla, brzegi potoków
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Bodziszek leśny tworzy dwie odmiany różniące się nieco kształtem liści i wielkością kwiatów: niżową oraz górską. Nazwa rodzajowa bodziszków (łac. geranium) pochodzi od greckiego słowa geranos = żuraw z uwagi na kształt owoców – rozłupni, pękających na 5 opatrzonych ością rozłupek. Ości rozłupek, w trakcie ich pękania, skręcają się śrubowato, rozrzucając nasiona na spore odległości. Taki sposób rozsiewania nazywa się autochorią.
Występowanie
Siedlisko: lasy liściaste i mieszane, łęgi, ziołorośla, pastwiska górskie, od regla dolnego po piętro alpejskie
Występowanie: prawie cała Europa, Syberia
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Zwany też pychawcem. Roślina o charakterystycznym, nieprzyjemnym zapachu. Z tego powodu używana jako środek przeciw molom. Wyciągi wodne stosowane są jako przeciwwirusowe środki ochrony roślin. Właściwości lecznicze rośliny odkrył podobno św. Robert, żyjący na przełomie VII i VIII wieku i stąd łacińska nazwa gatunkowa (łac. geranium robertianum) – stosował bodziszek w kamicy nerkowej oraz w krwawieniach.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: lasy, zarośla, cieniste skały, mury, piargi, w górach po piętro kosodrzewiny
Występowanie: prawie cała Europa, umiarkowane strefy Azji, Afryka, zawleczony do Ameryki i Nowej Zelandii
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Kwiaty zapylane są przez motyle z długą ssawką. Trzmiele z krótkim „ryjkiem” wygryzają dziurę w ściankach kielicha i korony, wykradając nektar bez zapylania kwiatów.
Występowanie
Siedlisko: łąki, lasy liściaste i brzegi lasów
Występowanie: prawie cała Europa
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Kwiaty otwierają się w pełni dopiero nocą, wabiąc ćmy, które je zapylają. W dopełniaczu bniec ma dwie formy: „bieńca” i „bnieca”, z czego ta pierwsza jest jedynym przykładem w języku polskim wyrazu z dwoma ruchomymi „e”.
Występowanie
Siedlisko: miejsca ruderalne, zarośla, pola, przydroża
Występowanie: cała Europa
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Wiosenne pędy używane były na zupę i jarzynę. Dla koni szkodliwy ze względu na zawartość glechominy. Zarówno polska jak i łacińska nazwa podkreśla, zresztą dość luźne, podobieństwo do bluszczu.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: wilgotne łąki, łęgi, obrzeża lasów, zarośli, chętnie na glebach bogatych w azot, aż po regiel dolny
Występowanie: w prawie całej Europie, wtórnie zawleczony do Ameryki Pn., w Polsce pospolity do 1500mnpm.
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
