Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

paź 08
Love1

Mieczyk dachówkowaty

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień No Comments

W Polsce dziko rosną 3 gatunki mieczyków, ale pozostałe 2 prawdopodobnie już wyginęły. Nazwa mieczyk (łac. gladiolus imbricatus) pochodzi od kształtu liści (łac. gladiolus = mieczyk), a nazwa gatunkowa nawiązuje do charakterystycznego kształtu kwiatów (łac. imbrex = dachówka). Roślina o podwójnych bulwach, umieszczonych jedna nad drugą, z których dolna jest starsza i z niej wyrasta w następnym roku bulwa potomna. Górale z okolic Nowego Targu nazywali mieczyk świńską cebulą i dodawali bulwy mieczyka bydłu do soli.

Występowanie

Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: wilgotne łąki, pola uprawne, zwłaszcza wśród owsa i jęczmienia, po regiel dolny
Występowanie: środkowa i wschodnia Europa, Półwysep Bałkański, Azja Mniejsza

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 08
Love0

Malina właściwa

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Maj No Comments

Soczyste i aromatyczne owoce zawierają wiele witamin oraz kwas salicylowy – podobny do tego w Aspirynie. Zawartość witaminy C dorównuje prawie jej zawartości w cytrynie. Stąd jest od wieków stosowana w przeziębieniach jako lek przeciwzapalny i napotny. Kwas salicylowy zawierają również liście. Wiele odmian hoduje się w ogródkach, a z owoców robi się różne przetwory (soki, dżemy, konfitury), ale najlepiej smakują te dzikie prosto z krzaka (niektórzy najbardziej zachwalają z wkładką mięsną). Łacińska nazwa (łac. rubus ideaus), użyta już przez Pliniusz Starszego, wskazuje jakoby malina pochodziła z Krety (łac. ideaus = pochodzący z góry Ida na Krecie), ale tam akurat malina nie występuje.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: widne lasy, zarośla, zręby, po piętro kosodrzewiny
Występowanie: strefy klimatu umiarkowanego półkuli północnej

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 08
Love0

Mak polny

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Maj, Sierpień No Comments

Jest chwastem segetalnym, towarzyszącym uprawom zbóż, zwłaszcza pszenicy. Ostatnio wytępiony w uprawach przez herbicydy zajmuje tereny ruderalne. Wykorzystywany był (być może jako pokarm) w środkowej Europie już w neolicie. Jako roślina ozdobna znany był w starożytnym Egipcie. W medycynie ludowej kwiatów używano w chorobach płucnych, a także… do usypiania dzieci.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: łany zbóż (zwłaszcza pszenicy), przydroża, wysypiska, nieużytki, do 1800mnpm
Występowanie: cała Eurazja, zawleczony do Ameryki, Australii i Nowej Zelandii

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 08
Love0

Mak alpejski

By Atlas Roślin, Lipiec, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Dawniej zwany także makiem Bursera na cześć niemieckiego lekarza i botanika Joachima Bursera (1583-1649). Uznawany za endemit karpacki. Jest rośliną pionierską w wysokich górach, zasiedlającą tereny kamieniste. Występuje w wielu odmianach barwnych m.in. białej, żółtej i czerwonej.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: piargi, osuwiska, głównie na podłożu wapiennym (rzadziej na granicie), w piętrze halnym i rzadziej kosówki
Występowanie: Alpy, Pireneje, Apeniny, góry Półwyspu Bałkańskiego, Syberii, Arktyki, w Polsce w Tatrach

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 04
Love0

Macierzanka zwyczajna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Maj, Obowiązująca, Październik, Sierpień, Wrzesień No Comments

Z 35 gatunków macierzanek w Polsce rośnie 12, z czego zwyczajna jest najbardziej rozpowszechniona. Wszystkie zawierają dużo olejków lotnych (olejki eteryczne) i są używane jako rośliny przyprawowe i lecznicze. Najbardziej znana w świecie jest macierzanka pospolita czyli tymianek, dziko rosnąca w krajach śródziemnomorskich. Jej użycie jako środka bakteriobójczego przez Samarytan zostało zanotowane 3000 lat p.n.e. Natomiast starożytni Egipcjanie wykorzystywali tymianek w procesie mumifikacji zwłok. W antycznej Grecji chwalono kogoś mówiąc, iż „pachnie tymiankiem”. Używano go jako kadzidło w poświęconych różnym bogom świątyniach. Słowo „tymianek” pochodzi od greckiego słowa thyo = kadzę, perfumuję. W Szkocji herbata z tymianku dodawała odwagi i odpędzała koszmary nocne. Na znak odwagi i męstwa średniowieczne damy wyszywały swoim ukochanym na ich tunikach gałązki tymianku. Natomiast w literaturze tymianek był często kojarzony z wróżkami (chociażby w Śnie nocy letniejSzekspira).

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: suche murawy, zarośla, miejsca kamieniste, przydroża, widne bory sosnowe, po regiel dolny
Występowanie: umiarkowane i chłodne strefy Eurazji, Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 04
Love0

Macierzanka karpacka

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Sierpień, Wrzesień No Comments

Któż nie zna zapachu macierzanki! To aromatyczne ziele jest cenionym od wieków lekiem. Pliniusz zalecał ją przeciw skorpionom i ukąszeniom węży. W średniowieczu stosowano ją przeciw stłuczeniom i spazmom, na katar i ból głowy, na żołądek i choroby kobiece. Benedyktyński likier pito na bóle głowy, płuc, wątroby, żołądka, śledziony i nerek. Krótko mówiąc panaceum na wszystko prócz krótkowzroczności. Współczesna medycyna potwierdziła jej właściwości antyseptyczne, ściągające, przeciwzapalne, pobudzające, wykrztuśne, przeciwskurczowe i moczopędne. Właściwości lecznicze, mniejsze lub większe, ma większość gatunków macierzanki. Macierzanka karpacka jest subendemitem zachodniokarpackim – poza Karpatami występuje tylko na jednym stanowisku w Sudetach Wschodnich – czeskich Jesionikach.

Występowanie

Siedlisko: murawy naskalne, nadrzeczne kamieńce, na wapieniach, po górną granicę lasu (rzadziej w piętrze kosodrzewiny i halnym)
Występowanie: Karpaty Zachodnie (Tatry, Niżne Tatry, Pieniński Pas Skalicowy, Mała Fatra), Jesioniki

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 04
Love0

Łyszczec (gipsówka) rozesłany

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Sierpień No Comments

Nazwa gipsówka nawiązuje do przywiązania niektórych gatunków z tego rodzaju do gipsowego podłoża.

Występowanie

Siedlisko: skały, suche murawy, żwirowiska rzeczne, na wapieniu, głównie w reglu górnym i piętrze kosówki
Występowanie: góry środkowej i południowej Europy, w Polsce w Tatrach i Pieninach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 04
Love0

Łuskiewnik różowy

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Kwiecień, Maj, Obowiązująca No Comments

Bezzieleniowy pasożyt drzew liściastych i iglastych, spędzający większość swego życia pod ziemią, gdzie jego kłącza osiągają masę nawet 5kg. Do korzeni rośliny żywicielskiej wnika za pomocą specjalnych ssawek. Po około 10 latach roślina wydaje po raz pierwszy nadziemne kwiaty. Pojedyncze okazy dożywają nawet 60-70 lat. Niektórzy traktują formę rosnącą na górnoreglowych świerkach za osobny podgatunek subsp. tatrica. Łuskiewnik jest starą rośliną leczniczą, możemy jego opis znaleźć między innymi w germańskiej Farmakopei pod nazwą Radix Squamariae. W XV i XVI wieku wywar z łuskiewnika stosowano na padaczkę oraz różne drgawki nieznanego pochodzenia. Ponieważ roślinę można było zlokalizować tylko wiosną w trakcie kwitnienia, a o miejscu jej występowania wiedzieli tylko nieliczni, z czasem została przez zielarzy zapomniana. Obecnie potwierdzono zawartość w łuskiewniku szeregu związków aktywnych – co ciekawe, ich rodzaj oraz ilość zależy od rodzaju rośliny żywicielskiej, np. łuskiewniki pasożytujące na wierzbach zawierają salicylany, a na śliwach związki cyjanogenne.

Występowanie

Siedlisko: lasy liściaste i iglaste, po regiel dolny
Występowanie: Europa, zachodnia Azja

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 04
Love0

Łopian większy

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień, Wrzesień No Comments

Łopian jest w Polsce archeofitem czyli gatunkiem pierwotnie nie występującym w miejscowej florze, ale zawleczonym przez człowieka w czasach przedhistorycznych. Nazwę arcteion (gr. arctos = niedźwiedź) podał już Dioskorydes na oznaczenie wełniście owłosionej rośliny (łac. arctium lappa). W Polsce zwany też łopuchem lub rzepem z powodu okrywy koszyczka kwiatowego złożonej z haczykowatych łusek, które przyczepiają całe kwiatostany do sierści zwierząt i w ten sposób rozsiewają nasiona. Korzeń zawiera dużo inuliny – substancji wykorzystywanej jako słodzik dla diabetyków oraz w diagnostyce nerek. Dla zdesperowanych – liście i łodygi są jadalne, zarówno na surowo jak i po ugotowaniu, ale tylko młode – włókna ze starszych pędów używa się w przemyśle papierniczym. Wykorzystuje się również nasiona do produkcji oleju, a ten z kolei do produkcji mydła oraz na porost włosów.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: tereny ruderalne, przydroża, zarośla, olszyny, brzegi wód, preferuje gleby bogate w azot, do 1300mnpm
Występowanie: Europa, Azja, zawleczony do Ameryki Północnej, Argentyny i Paragwaju

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Łopian sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

paź 04
Love0

Łopian pajęczynowaty

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień, Wrzesień No Comments

Nazwa nawiązuje do pajęczynowato osnutych koszyczków kwiatowych, popularnie zwanych „rzepami”.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: tereny ruderalne, przydroża, zarośla, olszyny, brzegi wód, do 1500mnpm
Występowanie: umiarkowane strefy Eurazji

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Łopian sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym