Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

Modrzewnica zwyczajna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec No Comments

Łacińską nazwę (łac. andromeda polifonia) roślina wzięła od mitycznej Andromedy, etiopskiej królewny, córki Cefeusza i Kasjopei. Jej matka chełpiła się dookoła, że jest piękniejsza nawet od nereid. To rozwścieczyło Posejdona, który w zemście zesłał na Etiopię morskiego potwora. Aby przebłagać bogów wyrocznia zażądała ofiary z Andromedy, którą przykuto do skały na pożarcie smoka. W ostatniej chwili uratował Andromedę Perseusz wracający z wyprawy po głowę Meduzy, z którym też wkrótce wzięła ślub. Drobne kwiatuszki modrzewnicy są jakoby tak piękne w monotonnym krajobrazie torfowiska jak księżniczka Andromeda. Roślina żyje w symbiozie z grzybami, ich strzępki przerastają całą roślinę, aż do okrywy nasion. Beczułkowate kwiaty są przystosowane do owadów o długich ssawkach. Roślina charakterystyczna dla mszarów.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: torfowiska przejściowe i wysokie
Występowanie: Europa (poza obszarem śródziemnomorskim), Ameryka Północna, północna Azja

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Modrzew europejski

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Kwiecień, Marzec, Obowiązująca No Comments

Modrzew to jedyne krajowe drzewo iglaste zrzucające na zimę igły. Dawniej wierzono, że przebywają w nim zaklęte dusze zmarłych ludzi i straszą żywych jękami. Uchodziło też za symbol młodości, urody i odnowy życia. Niezwykle trwałe drewno było używane do budowy dworków (Łopuszna), kościołów (Nowy Targ, Dębno), a nawet zamków (Czorsztyn zbudowany w XIV w. miał podwaliny i zręby właśnie z modrzewia), stosowano je także w szkutnictwie na burty statków. Modrzewiem nie gardzili też artyści – Rafael Santi z Urbino malował swoje obrazy na modrzewiowych deskach, a modrzewiową żywicę (tzw. wenecką) używano do wyrobu bardzo dobrych i trwałych farb, którymi malowali m.in. Rembrandt i Rubens. Od tłustawego połysku żywicy pochodzi też łacińska nazwa modrzewia (łac. larix decidua; łac. lardum = słonina, sadło). Drzewo dożywa 500 lat.

Występowanie

Siedlisko: lasy (głównie sadzony, jako naturalny – w Tatrach w reglu górnym)
Występowanie: pierwotnie w Alpach Centralnych, wschodnich Sudetach, Tatrach, obecnie poprzez uprawy szeroko rozpowszechniony

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Mniszek pospolity (lekarski)

By Atlas Roślin, Czerwiec, Kwiecień, Lipiec, Maj, Obowiązująca, Żółty i pomarańczowy No Comments

Znany głównie jako mlecz lub dmuchawiec. Nazwa „mniszek” pochodzi stąd, że po zdmuchnięciu owocków z puchem pozostaje łysa główka otoczona zeschniętymi listkami, przypominająca ogoloną głowę mnicha. Roślina ta była niezbyt popularna w starożytności. Zaczęto ją stosować dopiero w XIII wieku. Słowianie uważali, że mniszek usuwa piegi i plamy wątrobowe – i rzeczywiście jego właściwości lecznicze mają „coś” z wątrobą wspólnego, bowiem ma działanie żółciopędne. We Francji młode liście mniszka są popularne jako składniki sałatek.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: łąki, pastwiska, przydroża, pola, do 3000mnpm
Występowanie: Europa, umiarkowane strefy Azji, jako roślina zawleczona prawie na całej kuli ziemskiej (z wyjątkiem rejonów arktycznych)

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Mniszek alpejski

By Atlas Roślin, Lipiec, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. W Polsce występuje w Tatrach oraz w Karpatach Wschodnich. W Tatrach jest dość pospolity

Występowanie

Siedlisko: trawiaste upłazy, wilgotne szczeliny skalne i wyleżyska, głównie w piętrze kosodrzewiny i halnym
Występowanie: Alpy, Tatry, Niżne Tatry

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Miodunka ćma (po zapyleniu)

By Atlas Roślin, Fioletowy, Kwiecień, Maj, Marzec No Comments

Zwana też płucnym zielem z uwagi na swoje działanie lecznicze – w medycynie ludowej stosowana była w chorobach płuc. Stąd też jej łacińska nazwa (łac. pulmonaria obscurapulmo = płuco). Kwiaty zmieniają swój kolor w trakcie kwitnienia z czerwonego na niebieski (po zapyleniu).

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: lasy liściaste i mieszane, zarośla
Występowanie: środkowa Europa

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Miodunka ćma (przed zapyleniem)

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Kwiecień, Maj, Marzec No Comments

Zwana też płucnym zielem z uwagi na swoje działanie lecznicze – w medycynie ludowej stosowana była w chorobach płuc. Stąd też jej łacińska nazwa (łac. pulmonaria obscurapulmo = płuco). Kwiaty zmieniają swój kolor w trakcie kwitnienia (po zapyleniu przez trzmiele) z czerwonego na niebieski.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: lasy liściaste i mieszane, zarośla
Występowanie: środkowa Europa

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Miłek wiosenny

By Atlas Roślin, Kwiecień, Maj, Żółty i pomarańczowy No Comments

Jest reliktem stepowym na siedliskach kserotermicznych. Nazwa (łac. adonis vernalis), podkreślająca piękno kwiatów, pochodzi od mitycznego Adonisa, pięknego myśliwego i kochanka Afrodyty. Zginął na polowaniu poraniony śmiertelnie przez dzika, a z jego krwi wyrosły miłki. Zrozpaczona Afrodyta wybłagała u Zeusa jego coroczny powrót na ziemię i od tej pory spędza z nią co roku wiosnę i lato, a na zimę i jesień wraca do Persefony do Hadesu. Ziele miłka zawiera glikozydy nasercowe, mające też działanie uspokajające, stosowane w lekkich postaciach niewydolności serca.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: ciepłe zbocza i zarośla, lasy sosnowe
Występowanie: południowo-wschodnia i środkowa Europa

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Mięta długolistna

By Atlas Roślin, Fioletowy, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień, Wrzesień No Comments

Nazywana także kobylą lub końską miętą, mimo że dla bydła i koni jest trująca. Miętę uważano zawsze za zioło o znaczeniu szczególnym. W starożytności i średniowieczu była uprawiana na przyprawę oraz jako roślina lecznicza. Używali jej starożytni Chińczycy, a starożytni Egipcjanie stosowali ją przy balsamowaniu zwłok. Jest o niej również wzmianka w papirusie Ebersa. Uczniowie rzymskich filozofów wieńczyli sobie nią głowy, bo uważano wtedy, że pobudza ona do myślenia. Biblia mówi o Faryzeuszach oddających dziesięcinę w postaci bukietów mięty, kopru czy kminku (Mt 23,23). Rzymianie używali mięty jako składnika zapachowego do win i sosów. Liczne zaś, rozsmakowane w winie Rzymianki, którym pod groźbą kary śmierci napoju tego pić nie zezwalano, zabijały sekretnie cierpki zapach wina żując aromatyczne liście mięty. Hebrajczycy ozdabiali nią podłogi synagog, a zwyczaj ten odrodził się parę wieków później w kulturze włoskiej, w rzymskich kościołach, gdzie miętą zwaną Ebra Santa Miaria dekorowano ołtarz i boczne nawy. Do dziś stosowana zarówno w kuchni jak i jako środek leczniczy. W medycynie ludowej używano jej jako lek uspokajający i przeciwbólowy. Obecnie znanych jest nam ponad 600 gatunków mięty – roślina bardzo zmienna, tworząca liczne podgatunki i odmiany, mięta długolistna z miętą nadwodną daje miętę pieprzową, z której uzyskiwany jest olejek mentolowy, wykorzystywany w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym. Mentol ma właściwość oddziaływania na receptory zimna wywołując uczucie chłodu, co wykorzystano przy produkcji napojów orzeźwiających i gum do żucia.

Występowanie

Siedlisko: wilgotne łąki, brzegi strumieni, rowy, na glebach zawierających wapń i azot, do 1600mnpm
Występowanie: południowa i środkowa Europa, Azja, południowa Afryka

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Miesięcznica trwała

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Maj, Obowiązująca No Comments

Owoc powstaje w postaci łuszczynki, z której po pęknięciu pozostaje srebrzysta przegroda, utrzymująca się nawet do zimy. Od niej właśnie roślina wzięła swoją nazwę. Górale z Podhala przyozdabiali swoje kapelusze zatykając pęki miesiącznicy za pasek kapelusza zamiast piór. W niektórych rejonach kraju zwana także srebrniki.

Występowanie

Siedlisko: wilgotne, cieniste lasy, zwłaszcza bukowe, jaworzyny i olszyny
Występowanie: Europa z wyjątkiem północy, w Polsce głównie w górach

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym