Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

Oset siny

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Lipiec, Sierpień, Wrzesień No Comments

Łacińska (łac. carduus glaucus) i polska nazwa nawiązuje do sinozielonej barwy liści (łac. glaucus = niebieskawy). Osty są bardzo podobne do ostrożni, od których można je odróżnić z łatwością po puchu owocowym: u ostrożni włoski puchu są pierzasto rozgałęzione, podczas gdy u ostów są nie rozgałęzione. Ta kłująca i nieprzyjazna roślina jest wysławiana w szkockich legendach. W czasach gdy Szkoci toczyli jeszcze rozliczne boje z Anglikami, pewnej nocy, gdy szkoccy wojownicy spali gdzieś w krzakach z dala od swych domostw, Anglicy skradali się po cichu by ich napaść i zgładzić. W ciemnościach nocy nie dostrzegli jednak, że przyszło im przedzierać się przez osty i pokłuci przez nie dotkliwie zaczęli krzyczeć z bólu. To obudziło oczywiście Szkotów, którzy dzięki temu uniknęli śmierci. Na pamiątkę tego zdarzenia umieszczono rysunek ostu na rewersie funta. Mniej sympatycznie zapewne kojarzył się naszym prarodzicom, gdy po wypędzeniu z Raju Bóg przeklął ziemię, by tylko „cierń i oset rodziła” (Księga Rodzaju 17-19). Dobrze, że się to przekleństwo nie spełniło…

Występowanie

Siedlisko: naskalne murawy, na podłożu wapiennym, od regla dolnego po piętro halne
Występowanie: góry środkowej i południowej Europy, w Polsce tylko w Pieninach i Tatrach

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Orlik pospolity

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Lipiec, Maj, Obowiązująca, Sierpień No Comments

Nazywany także rękawiczkami Matki Boskiej lub mniej chlubnie księżymi galotami lub gadzimi portkami. Nazwa orlik pochodzi od charakterystycznej budowy kwiatu – ostrogi płatków korony przypominają zakrzywione szpony orła.

Występowanie

Siedlisko: zarośla, widne lasy, kamieniste zbocza, zręby, głównie na podłożu bogatym w węglan wapnia, na niżu i w piętrze regli
Występowanie: południowa i środkowa Europa, północna Afryka, umiarkowane strefy Azji

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Omieg kozłowiec

By Atlas Roślin, Lipiec, Sierpień, Wrzesień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Zwany także kozim zielem z tej przyczyny, że jest jednym z ulubionych dań kozic. Stąd też wzięła się wiara, że zapobiega zawrotom głowy nad przepaściami (zarówno u kozic jak i ludzi). Łacińska nazwa gatunku (łac. doronicum clusii) pochodzi od nazwiska francuskiego botanika i lekarza Charlesa de Lecluse, zwanego Clusiusem (tego samego, któremu zawdzięcza swą łacińską nazwę goryczka krótkołodygowa). W Polsce przebiega północna granica zasięgu tego gatunku.

Występowanie

Siedlisko: wysokogórskie murawy, na podłożu bezwapiennym, od piętra kosówki po turniowe
Występowanie: Pireneje, Alpy, Karpaty, w Polsce tylko w Tatarach

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Omieg górski

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Obowiązująca, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Dzięki długim, mięsistym korzeniom sięga daleko w głąb po wodę. Od dawna uważany za roślinę magiczną, mającą moc odnajdywania zakopanych w górach skarbów. Na pewno natomiast posiada alkaloidy o właściwościach cytostatycznych (hamujących podział komórek), które być może wejdą w przyszłości w skład leków przeciwnowotworowych. Na razie można nimi leczyć raka piersi u doświadczalnych myszy, ale może kiedyś…

Występowanie

Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: zarośla kosówki, wilgotne lasy, ziołorośla
Występowanie: góry środkowej i południowej Europy oraz Azji Mniejszej

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Olsza szara

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Kwiecień, Marzec, Obowiązująca No Comments

Tak jak pozostałe gatunki olchy, pobiera z atmosfery wolny azot dzięki symbiozie z bakteriami zasiedlającymi specjalne brodawki korzeniowe. Opadające liście olchowe, łatwo rozkładające się, wzbogacają następnie glebę w ten związek już w postaci organicznych związków. Stąd jest cenionym gatunkiem pionierskim, chętnie sadzonym na terenach poprzemysłowych, hałdach, skarpach i nieużytkach. Jest drzewem krótkowiecznym, więc rzadko osiąga wymiary pozwalające wykorzystać jej drewno.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: wilgotne lasy, brzegi wód, w górach wzdłuż potoków tworzy małe laski określane mianem olszyny karpackiej
Występowanie: Europa, Azja Mniejsza, Kaukaz, północno-zachodnia Afryka, zachodnia Syberia, na północy aż po granicę lasu z tundrą

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Olsza czarna

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Kwiecień, Marzec, Obowiązująca No Comments

Z posępnymi olchami wiązało się wiele wierzeń. Jej gałązki miały odstraszać myszy i nornice, a wyłożone ze świeżymi liśćmi na noc w pomieszczeniu i rano wyrzucone, miały na lepkich liściach wynosić pchły. Zatykano je również w okiennicach i drzwiach w Zielone Świątki, by chroniły przed burzami, piorunami i nawałnicami oraz w św. Jana Chrzciciela, by chroniły przed zarazą. Wiele podań też wiąże się z jej czerwieniejącym na powietrzu drewnem. Jedno z nich mówi, że kiedy Pan Bóg stworzył owieczkę, diabeł również zapragnął pokazać swoją moc. Ulepił z gliny rogate zwierzę, na swoje podobieństwo i próbował je zaciągnąć za ogon przed boskie oblicze koło rosnących w pobliżu olch. Pan Bóg jednak go pokarał – koza mu się urwała, a krew z pozostałego w rękach diabła ogona obryzgała drzewa. Odtąd koza nie ma ogona, a olchy mają czerwone drewno. W innym, gdy diabeł został zraniony przez św. Michała, uciekając do piekła przystanął z bólu i oparł się o olchę, zraszając ją krwią. Stąd olcha przy nacięciu kory krwią cieknie i ma czerwone drewno. Drewno olchy jest miękkie, lekkie i nietrwałe na powietrzu, zachowuje natomiast się długo pod wodą, stąd wykorzystywano je w budownictwie wodnym (np. drewniane wodociągi Poznania były wykonane m.in. z olszy). Używa się go także razem z drewnem jałowca do wędzenia. Korę olchy stosuje się w garbarstwie. Olcha jako jedno z niewielu drzew ma zdolność wiązania wolnego azotu przy pomocy symbiotycznych bakterii żyjących w brodawkach korzeniowych.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: wzdłuż rzek i strumieni, łęgi, olszyny, gatunek pionierski, po regiel dolny
Występowanie: Europa, Azja Mniejsza, Kaukaz, północno-zachodnia Afryka, zachodnia Syberia

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Niezapominajka leśna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Maj, Niebieski, Obowiązująca No Comments

Gatunek bardzo zmienny, tworzący liczne odmiany i podgatunki. Niezapominajka to chyba jedyny kwiatek w Polsce mający swoje święto. Jest ono obchodzone 15 maja od 2002r. Była to inicjatywa słuchaczy Ekoradia – audycji nadawanej przez I Program Polskiego Radia. Głównym celem święta ma być stałe przypominanie nam o ochronie i zachowaniu przebogatej różnorodności biologicznej naszego kraju.

Występowanie

Siedlisko: lasy liściaste, zarośla, brzegi cieków wodnych, po piętro kosówki
Występowanie: górskie rejony półkuli północnej

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Niezapominajka sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Niezapominajka alpejska

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Niebieski, Obowiązująca, Sierpień No Comments

Niezapominajkę (łac. myosotis palustris) starożytni Grecy nazwali „mysim uszkiem”, od kształtu i owłosienia liści (gr. mys (myo) = mysz, us (otis) = uszko).

Występowanie

Siedlisko: rumosz skalny, żwirki, trawiaste upłazy, źródliska, na podłożu wapiennym, w piętrze kosówki i halnym
Występowanie: góry Europy, w Polsce w Tatrach i w Karkonoszach (w małym Śnieżnym Kotle)

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Niezapominajka sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Niecierpek pospolity

By Atlas Roślin, Lipiec, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Łacińską nazwę (łac. impatiens noli-tangere) zawdzięcza owocom pękającym gwałtownie, nawet przy najdrobniejszym dotknięciu, dzięki czemu potrafi rozrzucić nasiona nawet na odległość 3 metrów: noli me tangere(słowa wypowiedziane przez Chrystusa do Marii Magdaleny po zmartwychwstaniu J 20:17) oznacza dosłownie „nie dotykaj mnie”, a łac. impatiens = niecierpliwy. Jest rodzimym europejskim gatunkiem niecierpka, wypieranym powoli przez zawleczonego z Azji niecierpka drobnokwiatowego.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: wilgotne lasy liściaste i iglaste, łęgi, brzegi strumieni, po regiel górny
Występowanie: prawie cała Europa

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Niecierpek drobnokwiatowy

By Atlas Roślin, Czerwiec, Kwiecień, Lipiec, Maj, Październik, Sierpień, Wrzesień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Nazwę swą zawdzięcza owocom pękającym gwałtownie, niecierpliwie, nawet przy najdrobniejszym dotknięciu (łac. impatiens parviflora; łac. impatiens = niecierpliwy), dzięki czemu potrafi rozrzucić nasiona nawet na odległość 3 metrów. W naszej florze jest rośliną zawleczoną i rozprzestrzeniającą się w sposób niemal nieograniczony, wypierając rodzime gatunki z runa lasu. Po raz pierwszy pojawił się w Europie w genewskim ogrodzie botanicznym w 1830r., skąd rozpoczęła się jego ekspansja. Liście i łodygi zawierają trujące substancje.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: lasy liściaste, mieszane, zarośla, rumowiska, ogrody, parki
Występowanie: pierwotnie w północno-wschodniej i centralnej Azji, w XIX stuleciu zdziczały z ogrodów botanicznych w środkowej i północnej Europie

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym