Najpospolitszy z lepiężników rosnących w Polsce. Niezwykle dynamiczna roślina, wypierająca ze swego siedliska inne gatunki. Dawniej stosowany jako środek leczniczy przeciw dżumie.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: brzegi strumieni, łęgi, olsy, brzegi wilgotnych łąk, do 1500mnpm
Występowanie: Europa (z wyjątkiem północnej), północna i zachodnia Azja, zawleczony do Ameryki Północnej
Okres kwitnienia
Lepiężnik sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Najmniejszy z 4 krajowych gatunków lepiężników. W miejscach wilgotnych, zwłaszcza nad potokami lepiężniki tworzą łany wielkich liści (pojedyncze liście osiągają nawet 1m), tzw. łopuszyny – jednogatunkowe skupienia, wypierające inne gatunki.
Występowanie
Siedlisko: nad potokami, szczególnie na kamieńcach, cieniste i wilgotne miejsca śródleśne, osuwiska, w piętrze pogórza i regla dolnego
Występowanie: umiarkowane strefy Europy, Kaukaz, Armenia, Ałtaj
Okres kwitnienia
Lepiężnik sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
W Polsce występuje 5 gatunków kuklików, z czego pospolity i zwisły są najszerzej rozprzestrzenione. Łacińska nazwa geum rivale to w dosłownym tłumaczeniu „gatunek strumieniowy”. Kłącza zawierają glikozyd geinę – po rozłożeniu się przypominają zapachem goździki korzenne.
Występowanie
Roślina lecznicza
Siedlisko: wilgotne łąki, łęgi, olsy, torfowiska niskie, brzegi strumieni, do 2000mnpm.
Występowanie: Europa, Kaukaz, Syberia, umiarkowane strefy Ameryki Północnej
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Rodzajowa nazwa łacińska (łac. luzula sylvatica) jest zdrobnieniem od łacińskiego słowa lux = światło – nawiązuje według jednych po połyskujących liści i nasion, według innych do wyrabianych z kosmatki knotów do lamp. Polska nazwa wywodzi się od owłosienia blaszki liściowej całego rodzaju kosmatka.
Występowanie
Siedlisko: lasy bukowe i świerkowe, zarośla kosówki, od regla dolnego po piętro kosówki
Występowanie: Europa z wyjątkiem wschodniej części, Kaukaz
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Niepozorne zielonobrunatne kwiaty, o niezbyt miłym aromacie, schowane między liśćmi, są zapylane przez mrówki. Starożytnym Grekom jednak na tyle pachniały, że używali kopytnika do aromatyzowania win. Kłącza i liście zawierają związki o działaniu wykrztuśnym i bakteriostatycznym, a spożyte w większej ilości wymiotnym – stąd nazwa rodzajowa asarum europeanum (gr. ase = nudność). Działanie to wykorzystywano w medycynie ludowej do leczenia alkoholizmu.
Występowanie
Roślina lecznicza, trująca, pod częściową ochroną
Siedlisko: lasy liściaste i iglaste, do regla górnego, w Tatrach do 1450mnpm, wapieniolubna
Występowanie: środkowa i wschodnia Europa, Syberia, Ałtaj
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Jak sama nazwa wskazuje ma 2 liście, ale tylko w okresie kwitnienia. Poza nim pozostaje tylko jeden.
Występowanie
Roślina trująca
Siedlisko: cieniste lasy, zarośla, po piętro kosodrzewiny
Występowanie: strefa umiarkowana i chłodna Eurazji
Okres kwitnienia
Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Motylkowa roślina pastewna. Pasza z jej udziałem zawiera dużo wapnia, magnezu i karotenów. Po zakwitnięciu nadaje się już tylko na siano, ponieważ pojawiają się w niej trujące glikozydy cyjanogenne, rozkładające się jednak podczas suszenia. Komonica akumuluje w glebie azot. Dodatkową zaletą rośliny jest duża odporność na niekorzystne warunki pogodowe (zwłaszcza na susze i niskie temperatury) oraz małe wymagania siedliskowe. Mimo to uprawiana rzadko.
Występowanie
Siedlisko: pastwiska, łąki, murawy naskalne, ugory, przydroża i zarośla, od niżu po piętro alpejskie (do 2000mnpm)
Występowanie: Europa (z wyjątkiem północnej Skandynawii), umiarkowane strefy Azji, Indie, Afryka, Australia
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Najczęstsza spośród polskich kokoryczy. Kokorycze są roślinami trującymi, zawierającymi alkaloidy silnie działające na system nerwowy – niektóre z nich mają silne działanie halucynogenne. Zawartość alkaloidów wykorzystywano również w medycynie ludowej i w homeopatii. Pusta – bo ma pustą w środku bulwę korzeniową (w przeciwieństwie do kokoryczy pełnej).
Występowanie
Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: lasy liściaste, przede wszystkim bukowe, łęgi, ogrody, zarośla
Występowanie: Europa
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Nazwę gatunkową zawdzięcza pełnej, w przeciwieństwie do kokoryczy pustej, podziemnej bulwie, w której roślina gromadzi w poprzednim roku materiały odżywcze. Korzystając z tych zapasów kokorycz może wcześnie zakwitnąć, zanim liście drzew ocienią runo leśne. Roślina zawiera trujące alkaloidy, zwłaszcza w bulwie. Nasiona są roznoszone przez mrówki, które przyciągają zawierające tłuszcze i białka pożywne wyrostki – elajosomy.
Występowanie
Roślina trująca
Siedlisko: widne lasy liściaste, zarośla, na glebach ubogich w wapń
Występowanie: Europa Środkowa i Południowa
Okres kwitnienia
Kokorycz sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
Podgatunek knieci błotnej należący do rodziny jaskrowatych. Przez niektórych botaników uważany za oddzielny gatunek – knieć górską (Caltha laeta Schott, Nyman & Kotschy).
Występowanie
Roślina trująca
Siedlisko: miejsca wilgotne, źródliska, mokre łąki, brzegi potoków, ziołorośla i śródleśne młaki, od regla dolnego po piętro halne
Występowanie: góry Europy środkowej
Okres kwitnienia
Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym
