Skip to main content
Category

Kwiecień

Knieć błotna

By Atlas Roślin, Czerwiec, Kwiecień, Maj, Marzec, Obowiązująca, Żółty i pomarańczowy No Comments

Znana głównie pod nazwą kaczeniec lub kaczyniec, w niektórych rejonach kraju zwana także majówką. Roślina trująca, ale dawniej nierozwinięte pączki kwiatowe były używane jako namiastka kaparów. Knieć wabi owady sokiem, specjalnymi plamami i rysunkami, które mogą być zauważone tylko przez reagujące na ultrafiolet oczy owadów.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: śródleśne młaki, mokre łąki, źródliska, brzegi wód
Występowanie: w całej Europie z wyjątkiem Hiszpanii i południowych Włoch, Azja, Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec

Knieć sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Klon zwyczajny

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Kwiecień, Marzec No Comments

Dawniej uznawany za drzewo o magicznej mocy, sprawujące opiekę nad żywymi i umarłymi, mające moc odpędzania diabła. Moc tę wzmacniało pukanie w niemalowane drewno, a zwyczaj ten przetrwał do dziś. Z drewna klonowego wyrabiano „deski grobowe”, na których oddawali ducha konający – ponoć czyniło to zgon łatwiejszym. Po pogrzebie deskę wynoszono na rozstaje dróg, by duch umarłego mógł spokojnie odejść w zaświaty. Twarde i ciężkie drewno również dziś wykorzystywane jest bardzo szeroko: w meblarstwie, stolarstwie, w przemyśle samochodowym, na deszczułki posadzkowe, części maszyn, wyroby kołodziejskie, narzędzia, rękojeści, drobny sprzęt kuchenny, prawidła obuwnicze, obcasy, zabawki, futerały i części sprzętu laboratoryjnego, wyroby snycerskie, a także w lutnictwie do wyrobu mechanizmów pianin i fortepianów, boków i den instrumentów muzycznych. Amerykański kuzyn naszego klonu zwyczajnego – klon cukrowy dostarcza syropu klonowego, a jego liść stał się symbolem Kanady (znajduje się na fladze i w godle). Sprowadzono go również do Polski (np. Żelazowa Wola).

Występowanie

Siedlisko: domieszka lasów liściastych na niżu i w niższych położeniach górskich (do 1100mnpm), nie tworzy czystych drzewostanów, często sadzony wzdłuż ulic
Występowanie: Europa, Kaukaz

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Jodła pospolita

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Kwiecień, Maj, Obowiązująca No Comments

Dzieje jodły, jak ustalili uczeni, sięgają 70 tysięcy lat wstecz, a jej nazwa (łac. abies alba), nawiązująca do pokroju drzewa, pochodzi z sanskrytu (sans. abh = obfitość, być bujnym). W starożytności jodła poświęcona była w Grecji bogini Artemidzie – dziewiczej bogini lasów i opiekunce dzikich zwierząt. Starożytny Rzym przejął od Greków kult jodły wykorzystując jej „wróżebne” właściwości. Również u Żydów jodła była drzewem boskim, z niej to budowano przybytki sakralne (np. w świątyni Salomona belki stropowe były z drewna jodłowego). Generalnie wszędzie tam, gdzie występuje jodła w kulturze licznych narodów – jest ona drzewem świętym, ale u Rumunów (Dacja) jest to drzewo najświętsze. W Polsce jodła nie miała wprawdzie takiego kultu jak na południu Europy, ale otaczana była szacunkiem. Zwłaszcza górale w wielu pieśniach zwyczajowych i obrzędach odwołują się do jodły i jej magicznych, ale życzliwych dla człowieka właściwości. Wierzyli w jej lecznicze właściwości, sadzając chorych pod pniem jodły, co miało im przywrócić zdrowie. Samo siedzenie uzdrowić zapewne nie może, ale napar ze świeżych pędów i pąków pomaga na choroby płucne. Słynna była tzw. „Gruba Jodła” rosnąca pod Zawoją opisana w 1906 roku przez Hugo Zapałowicza. Miała ona obwód pierśnicy 676 cm, a szacowano ją na 600 lat. Pień tej jodły przetrwał do dziś i znajduje się w Nadleśnictwie Sucha Beskidzka. Aktualnie najstarsza jodła rośnie koło Zawoi i ma 435 lat, a obwód 640 cm. Jodła jest gatunkiem niezwykle czułym na zanieczyszczenia – stanowi jeden z bioindykatorów skażenia środowiska. Rośnie na terenach górskich – niektóre jej gatunki rosną nawet na wysokości 4000mnpm w Himalajach. Miękkiego drzewa jodłowego używano do wyrobu instrumentów muzycznych, a także na maszty okrętowe.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: dolnoreglowe lasy mieszane z bukiem lub świerkiem lub czyste drzewostany (Puszcza Jodłowa w Górach Świętokrzyskich), do 1000mnpm, w Tatrach do 1400mnpm
Występowanie: góry i wyżyny środkowej i południowej Europy, przez Polskę przechodzi północna granica zasięgu (Mużaków – Żary – Trzebnica – Kalisz – Koluszki – Siedlce – Lublin – Zamość – Tomaszów Lubelski)

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Jasnota purpurowa

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Kwiecień, Lipiec, Maj, Marzec, Październik, Sierpień, Wrzesień No Comments

Nasiona rozsiewane są przez mrówki, które zjadając pożywne elajosomy (bogate w substancje odżywcze, mięsiste wyrostki, otaczające nasiona) rozwlekają je po okolicy.

Występowanie

Siedlisko: pola, ogrody, parki, przydroża, zarośla, miejsca ruderalne, do 1800mnpm
Występowanie: prawie cała Europa

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Jasnota biała

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Kwiecień, Lipiec, Maj, Sierpień, Wrzesień No Comments

Jeśli ujrzycie kiedyś „biało kwitnącą, niewielką pokrzywę”, która w dodatku nie chce parzyć, to właśnie będzie to jasnota biała. Z tego powodu zwana także głuchą pokrzywą (łac. lamium album). Po grecku lamia to „potwór morski pożerający ludzi”, bo rzeczywiście kwiaty oglądane z bliska przypominają wielką paszczę.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: miejsca ruderalne, przydroża, na glebach bogatych w azot, do 1800mnpm
Występowanie: przeważająca część umiarkowanej strefy Eurazji, po Japonię, Koreę, Himalaje

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Gwiazdnica wielkokwiatowa

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Kwiecień, Maj No Comments

Gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje dziko w Europie, północnej Afryce, Małej Azji i na Syberii. W Polsce gatunek pospolity.

Występowanie

Siedlisko: lasy liściaste i mieszane, chętnie na glebach nieco piaszczystych i gliniastych
Występowanie: prawie cała Europa

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Groszek wiosenny

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Kwiecień, Maj No Comments

W trakcie kwitnienia kwiaty zmieniają barwę z czerwonej na brudnoniebieską. Spowodowane jest to zmianą odczynu soku komórkowego z kwaśnej w młodych kwiatach na obojętną w kwiatach starszych.

Występowanie

Siedlisko: lasy liściaste i mieszane, zarośla, do 1900mnpm
Występowanie: prawie cała Europa

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Gajowiec żółty

By Atlas Roślin, Czerwiec, Kwiecień, Maj, Żółty i pomarańczowy No Comments

Dawniej zwany także, ze względu na podobieństwo, żółtą jasnotą lub pokrzywą martwą żółtą. Nazwa rodzajowa (galeobdolon luteum) powstała z dwóch greckich słów galeegalea = kuna, tchórz i bdolos = smród, odór, podkreślając nieprzyjemny zapach roztartych liści gajowca. Być może dlatego w niektórych rejonach kraju nazywano go kocipysk lub kozipysk, które jak wiadomo różami raczej nie pachną.

Występowanie

Siedlisko: lasy liściaste, grądy, buczyny
Występowanie: prawie cała Europa

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Fiołek wonny

By Atlas Roślin, Fioletowy, Kwiecień, Marzec, Obowiązująca No Comments

Znany już starożytnym. W Grecji był świętym kwiatem pojawiającym się cudownie wraz z nadejściem wiosny. Ponoć po raz pierwszy wyrósł z krwi Ajaksa – greckiego wojownika, który pod Troją stanął do pojedynku z Hektorem. Wierzono, że ma właściwości antyepileptyczne, chłodzące i uśmierzające ból głowy – stąd noszono fiołkowe wianki na głowie jako antidotum na bóle. Dziś używany jako środek wykrztuśny. Od czasu gdy Arystofanes nazwał Ateny „miastem fiołkami zwieńczonym” stały się ich symbolem. W chrześcijaństwie fiołek symbolizował miłość, a także pokorę, skromność, wdowieństwo i ascezę – stąd wzięło się w literaturze określenie Matki Boskiej – „fiołek pokory”. Bardziej współcześnie „kapralem fiołkiem” nazywano Napoleona Bonaparte, który po uwięzieniu na Elbie obiecywał zwolennikom powrócić, gdy zakwitną fiołki. Dziś w mowie kwiatów oznacza „często myślę o tobie” lub „smutno mi bez ciebie”, a w perfumerii „nutę serca”. Przyjemnie pachnący olejek eteryczny zawiera iron. Używany do perfumowania kremów, szminek, pudrów i innych kosmetyków Od łacińskiej nazwy fiołka (łac. viola) pochodzi imiona Wioletta, a od greckiej (gr. ion) – Jolanta.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: jasne suche lasy i ich brzegi, zwłaszcza liściaste, zarośla, przydroża, siedliska ruderalne
Występowanie: obszar śródziemnomorski (pierwotnie tylko tu), prawie cała Europa, Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Fiołek sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Fiołek trójbarwny

By Atlas Roślin, Czerwiec, Fioletowy, Kwiecień, Lipiec, Maj, Obowiązująca, Październik, Sierpień, Wrzesień No Comments

Zwany dzikim lub polnym bratkiem. Roślina lecznicza – zawiera działającą moczopędnie i uszczelniającą naczynia rutynę oraz związki wykrztuśne. W medycynie ludowej używana jako środek „oczyszczający krew”. Regularne zażywanie odwaru z fiołka miało też podobno zapewniać młodym dziewczętom ładną i gładką cerę. Z krzyżówki fiołka trójbarwnego z fiołkiem żółtym i ałtajskim pochodzą bratki ogrodowe. Roślina istnieje w wielu formach różniących się kolorem kwiatów.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: pola, łąki, nieużytki, przydroża, skraje lasów i zarośli, do 1000mnpm
Występowanie: umiarkowane i subtropikalne strefy Eurazji, zawleczony do Ameryki

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień
  • październik

Fiołek sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym