Skip to main content
All Posts By

skpgkrakow

Przytulinka (przytulia) krzyżowa

By Atlas Roślin, Czerwiec, Kwiecień, Maj, Żółty i pomarańczowy No Comments

Długo zaliczana do rodzaju przytulia z uwagi na zawartość asperuliny, glikozydu zbliżonego w budowie do aukubiny (zawartej w przytulii) oraz z uwagi na zbliżoną budowę kwiatów. Poza aperuliną zawiera glikozyd kumarynowy kruciatynę oraz rutynę. Łacińska nazwa rodzajowa (łac. cruciata laevipes) nawiązuje do charakterystycznego układu liści na krzyż (łac. crux = krzyż).

Występowanie

Siedlisko: widne lasy, zarośla, brzegi lasów
Występowanie: Europa, Azja, z wyjątkiem północy, w Polsce w górach, na pogórzu i południowo-zachodniej części niżu

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Przytulia (marzanka) wonna

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Kwiecień, Maj No Comments

Dawniej ziele przytulii było używane do aromatyzowania napojów, wyrobów alkoholowych, cukierniczych oraz jako przyprawa do ciast. Obecnie w wielu krajach jest to niedozwolone, ponieważ w trakcie suszenia uwalnia się kumaryna, mająca słodkawy zapach siana (stąd nazwa gatunkowa), a przy dłuższym spożywaniu prowadząca do uszkodzenia wątroby. Stosuje się ją natomiast jako lek poprawiający krążenie obwodowe, a także do aromatyzowania kosmetyków i jako składnik proszku przeciw molom.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: cieniste lasy liściaste i mieszane
Występowanie: środkowa I zachodnia Europa, północna Afryka

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Przylaszczka pospolita

By Atlas Roślin, Kwiecień, Marzec, Niebieski, Obowiązująca No Comments

Jej nazwa (łac. hepatica nobilis) nie jest szczególnie romantyczna – wywodzi się od greckiego słowa hepar – wątroba, prawdopodobnie z powodu kształtu liści. Być może dlatego od starożytności próbowano nią leczyć schorzenia wątroby (niestety bez powodzenia), ale jej sok można stosować zewnętrznie na otarcia, wrzody i czyraki.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod częściową ochroną
Siedlisko: cieniste lasy i zarośla
Występowanie: środkowa, północna i południowa Europa, Japonia, Korea, Mandżuria, umiarkowane strefy Ameryki Północnej

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Przetacznik ożankowy

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Maj, Niebieski, Sierpień No Comments

Nazwa rodzajowa (łac. veronica chamaedrys) pochodzi od Świętej Weroniki, która wytarła swą chustą twarz Chrystusa podczas jego drogi na Golgotę. Kwiaty przetacznika opadają przy najlżejszym dotknięciu, stąd w Niemczech nazywany popularnie „wiernością męską”.

Występowanie

Siedlisko: łąki, widne lasy, zarośla
Występowanie: w całej Europie

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Przelot alpejski

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny bobowatych. Występuje na Półwyspie Bałkańskim, w Alpach i Karpatach. W Polsce wyłącznie w Tatrach (roślina tatrzańska). Jest tu rośliną dość pospolitą

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: murawy naskalne, na wapieniu, od regla dolnego po piętro halne, głównie w reglu górnym i piętrze kosówki
Występowanie: Alpy, Karpaty, góry Półwyspu Bałkańskiego, w Polsce tylko w Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Prosiecznik jednogłówkowy

By Atlas Roślin, Lipiec, Sierpień, Żółty i pomarańczowy No Comments

Nazwa rodzajowa znana do czasów starożytnych – oznacza roślinę lubianą przez prosiaki (łac. hypochoeris uniflora, gr. choiros = prosię). Nazwa gatunkowa, zarówno polska jak i łacińska nawiązują do pojedynczego kwiatu na szczycie łodyki (łac. unus = jeden, łac. flos = kwiat).

Występowanie

Siedlisko: traworośla, trawiaste upłazy, hale, połoniny, w reglu górnym, rzadziej piętrze halnym
Występowanie: Alpy, Karpaty, Sudety

Okres kwitnienia

  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Poziomka pospolita

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec, Maj No Comments

W średniowieczu te smaczne i aromatyczne owoce były symbolem pokusy. Na obrazach Hieronima Boscha ludzie pragnący ich zamieniali się w potwory wyobrażające różne przywary. Zawierają wiele witamin i innych wartościowych składników (także liście), stąd dawniej przygotowywano z nich napary regulujące przemianę materii, o lekkim działaniu moczopędnym, pomocne także w chorobach nerek i układu krwionośnego. W gospodarstwach domowych z owoców sporządzano soki, dżemy, galaretki, wina, kompoty, a z liści herbatki owocowe. W 1623r. sprowadzono do europejskich ogrodów botanicznych poziomkę wirginijską o małych, słodkich i aromatycznych owocach, a 90 lat później poziomkę chilijską o owocach dużych, ale nie tak smacznych. Ich mieszańce zwróciły uwagę z powodu dużych i smacznych owoców – tak bowiem narodziła się truskawka, którą początkowo uprawiano w Holandii, a następnie w całej Europie.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: widne lasy liściaste i iglaste, zręby, drogi leśne
Występowanie: Europa, Azja, obie Ameryki

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Poziewnik pstry

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Sierpień, Wrzesień, Żółty i pomarańczowy No Comments

W czasach antycznych nazwa galeopsis odnosiła się do różnych roślin z rodziny trędownikowatych i wargowych. Pochodziła od greckich słów: galea = hełm i opsis = podobny, ze względu na kształt kwiatów podobnych do hełmu. Nazwa gatunkowa poziewnika (łac. galeopsis speciosa) tłumaczy się jako powabny, urodziwy, a polska „pstry” odnosi się do wielobarwnych kwiatów. Pędy poziewnika zawierają garbniki, saponiny, gorycze oraz rozpuszczalną w wodzie krzemionkę. W medycynie ludowej stosowany był jako lek przeciwzapalny w chorobach układu pokarmowego, moczowego i skóry.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: pola, poręby, przydroża, nieużytki, do 2000mnpm
Występowanie: prawie cała Europa

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Powój polny

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Maj, Sierpień, Wrzesień No Comments

Uciążliwy chwast segetalny (związany z uprawami) i ruderalny (związany z nieużytkami). Giętka, wijąca się łodyga owija się wokół podpór (płotów, innych roślin) – stąd łacińska nazwa powoju (łac. convonvulus arvensis; łac. convolvo = obwijam, wiążę). Liście i kwiaty zawierają garbniki oraz trujące glikozydy, wykorzystywane dawniej w medycynie ludowej do mycia włosów, leczenia ran i zaparć, a obecnie w homeopatii w mieszankach o działaniu przeczyszczającym. Pewne gatunki powoju rosnące w Mexyku zawierają alkaloidy sporyszu, podobne w działaniu do kwasu lizerginowego (czyli LSD). Nasiona tych roślin stosowane były przez indiańskich szamanów do rytuałów, wywołując u nich barwne halucynacje.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: pola, ogrody, przydroża, płoty, zarośla, w górach po regiel dolny
Występowanie: roślina kosmopolityczna (z wyjątkiem tropików i Australii)

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Powojnik alpejski

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Maj, Niebieski, Obowiązująca No Comments

Powojnik pnie się po skałach i innych roślinach przy pomocy giętkich i długich ogonków liściowych, szypułek kwiatów i osi kwiatostanów, którymi przyczepia się do podłoża. Jest to jedyne pnącze naszych gór.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: lasy świerkowe i bukowe, zarośla kosówki, na podłożu zasobnym w węglan wapnia, najczęściej w reglu, rzadziej w piętrze kosówki i halnym (300-2400mnpm)
Występowanie: góry środkowej Europy, w Polsce w Tatrach (do 1900mnpm), Wzniesieniu Gubałowskim, w Gorcach, Pieninach i Beskidach na wschód od Dunajca, w Polsce przebiega północna granica zasięgu

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym