Skip to main content
Monthly Archives

październik 2018

Lilia złotogłów

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Obowiązująca No Comments

Zwana także maśleszką. Jest to jeden z 2 gatunków lilii rosnących dziko w Polsce (drugi to b. rzadka lilia bulwkowata). Nazwa lilia (łac. lilium martagon) jest bardzo stara – już w starożytnej Grecji była zwana leirion, zapewne od przymiotnika leiros – delikatny, cienki, wrażliwy. Martagon to po grecku cebula, z której roślina wyrasta. Natomiast górale nazywają ją lelują. Była częstym motywem w ornamentyce góralskiej, szczególnie rozpowszechnionym przez Stanisława Witkiewicza.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: żyzne, widne lasy liściaste, zarośla, zręby, po piętro kosówki
Występowanie: Europa i umiarkowane strefy Azji

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Leszczyna pospolita

By Atlas Roślin, Drzewa / Krzewy / Trawy / Rośliny nienasienne, Luty, Marzec, Obowiązująca No Comments

Drzewo znane i uważane za święte już w starożytności (Grecy, Celtowie), otaczane szczególnym kultem religijnym. W naszym kraju wczesną wiosną używano kwitnących gałązek leszczyny do odpędzania złych mocy, a z rozwidlonych pędów wyrabiano różdżki do wykrywania podziemnych źródeł wody, metali, ukrytych skarbów i złodziei. Różdżkę taką należało sporządzić z jednorocznego pędu leszczyny, ściętego w pierwszą środę pełni księżyca pomiędzy godziną jedenastą a północą, wymawiając przy tym odpowiednie zaklęcia, a nóż do tego użyty musiał być nowy i w trakcie ścinania ułożony ostrzem do góry. Zaraz po ścięciu należało różdżkę opatrzyć odpowiednimi znakami wymawiając przy tym „Coniuro te cito mihi obedire” (Zaklinam cię, byś natychmiast była mi posłuszna). Z elastycznego i mocnego drewna leszczyny ponadto wyrabiano laski, obręcze do beczek, a z pędów wędki. Smaczne i pożywne orzechy mają zastosowanie w przemyśle cukierniczym, a wyciskany z nich olej ponadto w farmaceutycznym (do wyrobu delikatnych kremów pod oczy i na szyję), perfumeryjnym i farbiarskim. Wypędzano nim również robaki i tasiemce. Liści używano w medycynie ludowej jako środka dezynfekującego.

Występowanie

Siedlisko: podszycie lasów mieszanych i liściastych, polany, poręby
Występowanie: umiarkowane strefy Europy, Azji i Ameryki Północnej, w Polsce pospolita w całym kraju z wyjątkiem Tatr i Podhala

Okres kwitnienia

  • luty
  • marzec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Lepnica zwisła

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec, Sierpień, Wrzesień No Comments

Łacińska nazwa rodzajowa (łac. silene nutans) pochodzi od greckiego wyrazu gr. selene = księżyc – kwiaty tego gatunku otwierają się dopiero o zmierzchu i pachną tylko przez kilka kolejnych nocy. Zapylana jest przez ćmy.

Występowanie

Siedlisko: widne lasy i ich brzegi, skaliste zbocza, suche łąki, miejsca słoneczne, na wapieniu, w górach do 2000mnpm
Występowanie: prawie cała Europa, Kaukaz, Syberia

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Lepnica rozdęta

By Atlas Roślin, Biały, Czerwiec, Lipiec, Maj, Sierpień, Wrzesień No Comments

Polska nazwa gatunkowa pochodzi od silnie rozdętych kielichów. Łacińską nazwę rodzajową (łac. silene vulgaris) można tłumaczyć na wiele sposobów. Jedni wywodzą ją od leśnego bożka Sylena, nauczyciela, a następnie towarzysza Dionizosa, łysego i zwykle pijanego starca, przedstawianego najczęściej na ośle z kielichem wina w ręce. Inni wiążą ją z księżycem (gr. selene = księżyc), ponieważ kwiaty lepnicy otwierają się dopiero nocą i są zapylane przez ćmy. Stosowana dawniej w medycynie ludowej.

Występowanie

Siedlisko: suche łąki, przydroża, miedze, ciepło- i wapieniolubna, do 2000mnpm
Występowanie: Eurazja, północna Afryka, Ameryka Północna

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień
  • wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Lepnica bezłodygowa

By Czerwiec, Czerwony i różowy, Kwiecień, Lipiec, Maj, Sierpień No Comments

Lepnica bezłodygowa, jako roślina arktyczno-górska, przystosowała się do surowego klimatu tworząc rodzaj zbitej półkulistej poduchy, chroniącej przed chłodnymi i wysuszającymi wiatrami. Poducha przytulona do podłoża korzysta z nagromadzonego w nim ciepła. Niezależnie od swej wielkości, poducha posiada zawsze tylko jeden bardzo długi korzeń, sięgający w głąb gruntu, czasem nawet ponad metr. Dzięki temu może doskonale zakorzenić się w pozornie bezwodnym gruncie między piargami i kamieniami. Tworzy 2 podgatunki silene acaulis pannonica i silene acaulis norica.

Występowanie

Siedlisko: skały, piargi, luźne murawy, na wapieniu (subsp. pannonica) i granitach (subspec. norica)
Występowanie: góry Europy, arktyczne rejony Europy, Azji i Ameryki, w Polsce jedynie w Tatrach (podchodzi aż pod szczyt Gerlachu!)

Okres kwitnienia

  • kwiecień
  • maj
  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Lepiężnik wyłysiały

By Atlas Roślin, Biały, Kwiecień, Maj, Marzec, Obowiązująca No Comments

Nazwę swą bierze od liści pokrytych „za młodu” na spodniej stronie pajęczynowato owłosieniem, a w późniejszym okresie „łysiejących”.

Występowanie

Siedlisko: żwirowiska i kamieńce nad górskimi potokami i rzekami, od regla dolnego po piętro kosówki
Występowanie: głównie Karpaty, ponadto Sudety i Półwysep Bałkański

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj

Lepiężnik sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Lepiężnik różowy

By Atlas Roślin, Czerwony i różowy, Kwiecień, Maj, Marzec, Obowiązująca No Comments

Najpospolitszy z lepiężników rosnących w Polsce. Niezwykle dynamiczna roślina, wypierająca ze swego siedliska inne gatunki. Dawniej stosowany jako środek leczniczy przeciw dżumie.

Występowanie

Roślina lecznicza
Siedlisko: brzegi strumieni, łęgi, olsy, brzegi wilgotnych łąk, do 1500mnpm
Występowanie: Europa (z wyjątkiem północnej), północna i zachodnia Azja, zawleczony do Ameryki Północnej

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj

Lepiężnik sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Lepiężnik biały

By Atlas Roślin, Biały, Kwiecień, Maj, Marzec, Obowiązująca No Comments

Najmniejszy z 4 krajowych gatunków lepiężników. W miejscach wilgotnych, zwłaszcza nad potokami lepiężniki tworzą łany wielkich liści (pojedyncze liście osiągają nawet 1m), tzw. łopuszyny – jednogatunkowe skupienia, wypierające inne gatunki.

Występowanie

Siedlisko: nad potokami, szczególnie na kamieńcach, cieniste i wilgotne miejsca śródleśne, osuwiska, w piętrze pogórza i regla dolnego
Występowanie: umiarkowane strefy Europy, Kaukaz, Armenia, Ałtaj

Okres kwitnienia

  • marzec
  • kwiecień
  • maj

Lepiężnik sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Len karpacki

By Atlas Roślin, Czerwiec, Lipiec, Niebieski, Sierpień No Comments

Łacińska nazwa (łac. linum extraaxillare) pochodzi od słowa „włókno” (łac. linum). Len karpacki nie był jednak wykorzystywany we włókiennictwie, lecz jego pochodzący z Bliskiego Wschodu kuzyn len zwyczajny.

Występowanie

Siedlisko: murawy naskalne, na wapieniu, w piętrze kosówki i halnym
Występowanie: Karpaty, góry Półwyspu Bałkańskiego, w Polsce jedynie w Tatrach

Okres kwitnienia

  • czerwiec
  • lipiec
  • sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Kukułka (stoplamek) plamista

By Atlas Roślin, Czerwiec, Czerwony i różowy, Lipiec, Maj No Comments

Tworzy liczne odmiany i podgatunki trudne do rozróżnienia. Nazwa pochodzi od wyraźnych plamek na liściach. Kukułki kwitną bardzo wcześnie, zapraszając owady barwnymi kwiatami i „wymalowanym” na dolnej warżce „lotniskiem”. Jednak ich kwiaty nie zawierają nektaru, o czym owady dowiadują się dopiero po wylądowaniu i zapyleniu kwiatu.

Występowanie

Roślina pod ścisłą ochroną
Siedlisko: łąki, zarośla, widne lasy liściaste, po regiel dolny
Występowanie: prawie cała Europa, północna Azja

Okres kwitnienia

  • maj
  • czerwiec
  • lipiec

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym