Pytanie nr 19/2025
Na terenie polskiej części Karpat w XX wieku powstał prawdopodobnie największy, a z pewnością szeroko znany na świecie ocean. Prosimy o podanie miejsca, w którym przede wszystkim powstawał.
Odpowiedź:
Najbardziej znaną powieścią Stanisława Lema, przetłumaczoną na kilkadziesiąt języków jest „Solaris”. Tytułowy „Solaris” to zarówno nazwa planety jak i pokrywającego ją cytoplazmatycznego, inteligentnego oceanu – bohatera naszej zagadki. Książka została napisana w latach 1959-60, głównie w trakcie pobytu autora w zakopiańskiej willi „Astoria”.
Oprócz poprawnej odpowiedzi otrzymaliśmy też od Was inne, nie mniej ciekawe typy. Przedstawiamy je tutaj, żeby Wam pokazać jak szeroko można podróżować z Konkursem Całorocznym: ocean Tetyda, Pacyfik VI – obraz namalowany przez Tadeusza Kantora, ocean naftowy na obszarze Borysławsko-Drohobyckim.
Prawidłowej odpowiedzi udzielił:
Hadrian Jakóbczak 1 pkt
Pytanie nr 20/2025
Spójrzcie na obraz A, a raczej fragment, który udostępniliśmy. To przykład w którym mieszają się wątki religijne i kulturowe dwóch krańców świata, np. połowa nieba utrzymana jest w duchu sztuki wschodniej, połowa zaś przedstawia obłoki z perspektywy zachodu. Autor tak sprytnie wymyślił to połączenie, że aż wygrał Grand Prix prestiżowej uczelni, przez które dzieło nigdy nie zagości na polskiej ziemi. No dobrze, przez chwilę kopię można było zobaczyć w pewnym muzeum przenikniętym duchem sztuki wschodniej. Specjalnie dla Was delikatnie zmodyfikowaliśmy obraz, by nie zdradzać zbyt wiele, np. o tytule dzieła.
A żebyśmy mogli pokazać Wam poniższe obrazy (A i B) musiała zaistnieć łańcuchowa reakcja interakcji pomiędzy czterema opisanymi poniżej osobami – w odpowiedzi podajcie nam ich nazwiska.
- Najbardziej znana z wymienionych tu osób – nauczyciel, działacz, sprawiedliwy wśród narodów świata, po którym przy granicy Karpat został pewien budynek (pierwsza budowla w jego miejscu powstała w 1375), który możecie odwiedzić i pooglądać nietuzinkowe przedmioty dzięki osobie nr 2.
- Osoba o takim samym imieniu jak 1. oraz o niezwykle twórczym nazwisku. To ona była mistrzem i mentorem autora przedstawionych obrazów, z kolei nauczycielem i wychowawcą osoby 2 a także swoistym spiritus movens całego tego orientalnego zamieszania była osoba 1.
- Ów Pan również był nauczycielem osoby 2, a właściwie jej mistrzem. Ma też na swoim koncie animowaną opowieść zainspirowaną malowidłem, które można zobaczyć w jednym z miejsc przedstawionych na obrazie A.
- Autor przedstawionych obrazów. Pochodzi z górskiej miejscowości, którą powinniście odszyfrować w oparciu o wskazówkę architektoniczną zawartą na obrazie A (starszą niż budowla wspomniana w punkcie 1), ale jeśli to będzie problem, to znając Wasze zamiłowania dodajemy dla podpowiedzi motyw górski ze stron rodzinnych autora (obraz B).
Odpowiedź:
To było długie pytania i taka też będzie odpowiedź. Stanisław Ludwik Jan Fischer de Wilhelmsbach był kolekcjonerem i inicjatorem założonego w 1959 Muzeum Ziemi Bocheńskiej, w którym do śmierci pełnił funkcję dyrektora. Był też organizatorem Liceum Technik Plastycznych w Nowym Wiśniczu i nauczycielem historii sztuki. Gdy jego podopieczny, Stanisław Tworzydło, rozdarty między własnymi pragnieniami a oczekiwaniami rodziny, w obliczu decyzji o wyjeździe na stypendium do Chin, zapytał Fischera o poradę w odpowiedzi usłyszał: „Staszek, jedź. Żółta rasa opanuje kiedyś świat. Jedź.” Pojechał i spędził w Chinach kilka lat, podczas których, poza poznawaniem chińskich metod ceramicznych, w Pekinie w hutongu Krzywej Fajki uczył się technik chińskiego malarstwa, a jego mistrzem był niejaki Pan Jiezi. Ów wybitny chiński malarz jest też autorem scenariusza do animowanego filmu „A deer of nine colors” opartego o dźatakę opowiadającą o wcieleniu Buddy w jelenia. Król Jeleni jest głównym motywem fresków w jednej z 492 jaskiń Mogao – słynnych buddyjskich Świątyń Tysiąca Buddów, które przedstawiono w górnej części obrazu A. Obok nich znajdują się przedstawienia innych istotnych zabytków buddyjskich tego typu – jaskinie w Kizil oraz Groty Dziesięciu Tysięcy Buddów w Longmen. W centrum obrazu aspara, niebiańska boginka, całuje w czoło chrześcijańskiego anioła i podtrzymuje go ręką. Po drugiej stronie znajdują się Bazylika św. Piotra, Katedra w Kolonii, a także gotycki kościół Wszystkich Świętych w Krościenku nad Dunajcem, gdzie urodził się autor obrazu – Wiesław Borkowski. Ukończył on Chińską Akademię Sztuki w Hangzhou i jako pierwszy obcokrajowiec w historii wydziału malarstwa chińskiego zdobył Grand Prix w konkursie na najlepszą pracę dyplomową (za przedstawiony poniżej obraz Dialog Aspary z aniołem). Obraz B, zatytułowany Obraz wewnętrzny stron rodzinnych przedstawia znany pieniński widok na Trzy Korony. Mistrzem i mentorem pana Borkowskiego był Stanisław Tworzydło, któremu zawdzięczamy też ponad tysiąc eksponatów w kolekcji w Muzeum im. Stanisława Fischera w Bochni.
Prawidłowej odpowiedzi udzielili:
Dominika Sobula 1 pkt
Hadrian Jakóbczak 1 pkt
Bożena i Staszek 1 pkt
Klasyfikacja Konkursu Całorocznego 2025:
| Hadrian Jakóbczak | 20 pkt |
| Dominika Sobula | 17.75 pkt |
| Jolanta Guzik | 16 pkt |
| Bożena i Staszek | 12.5 pkt |
| Ania Piecuch | 7.5 pkt |
| Aga Solarz | 5 pkt |
| Nikoletta | 4 pkt |
| Bartek Bogusz | 3.5 pkt |
| Bartłomiej Cisowski | 3 pkt |
| Andrzej Zabłocki | 3 pkt |
| Bernadetta Zawilińska | 1.5 pkt |
| Ania Walusiak | 1.5 pkt |
| Paweł Miśkowiec | 1 pkt |
| Team Rogatka | 0.5 pkt |
| Jerzy Iwanciw | 0.5 pkt |