Pytanie nr 15/2026
Schronienia w górach mogą przyjmować różne formy: koliby, szałasy, wiatki, schrony, jamy, wnęki skalne. Ważne by schronienie spełniało swoją funkcję, a jeśli przy okazji znajduje się w przyjemnej okolicy, to tylko przysparza mu to popularności. Współczesne projekty górskich schronisk czerpią z tych archetypów, i czasem swą formą przenoszą tradycję budowania górskich szałasów z przeszłości w teraźniejszość i przyszłość. Archiwalne projekty schronisk również czerpały niejako z przeszłości np. włączając do architektury elementy neorenesansowe – arkadowe loggie, monumentalne pilastry czy łącząc neogotyk z stylem zakopiańskim. Zatem nic nie stoi na przeszkodzie, by pomieszać w górskiej budowli różne wątki z przeszłości i przyszłości. Pytamy dziś o schronienie, które powstało pod wpływem inspiracji obiektami schroniskowymi po naszej stronie gór, lecz jak się okazuje wyszło tak, że przywodzi na myśl obiekty o zupełnie innym przeznaczeniu. Załączamy poniższe zdjęcia by naprowadzić Was na nazwę obiektu i lokalizację (tu trochę uważajcie na nasze przewrotne podpowiedzi), dodajemy też jedno dodatkowe zdjęcie, gdybyście mieli jakieś wątpliwości.
Odpowiedź:
Schron turystyczny „Kosmodrom” znajduje się w górach Wyhorlat nieopodal tamtejszego jeziora Morskie Oko. Został zbudowany w latach 1974–1975 z inicjatywy ówczesnego zarządcy leśnictwa w Remetské Hámre, Václava Rapáka pod wpływem inspiracji budowlami, które podobno zobaczył w Tatrach Wysokich. Schron otrzymał niekonwencjonalną nazwę ze względu na swój specyficzny kształt, który w czasie budowy (w szczytowym okresie ery wyścigu kosmicznego) przypominał konstrukcję kosmiczną. Dla podpowiedzi dodaliśmy zdjęcie najnowszego europejskiego kosmodromu SaxaVord Spaceport na Szetlandach, szkice jednego z projektów schroniska nad tatrzańskim Morskim Okiem autorstwa Franciszka Mączyńskiego), a także wiatę nad źródłem zakarpackiej wody mineralnej we wsi Sojmy, o bardzo zbliżonym kształcie i gontowym pokryciu. Poniżej możecie zobaczyć zdjęcia „Kosmodromu” z 1978 roku oraz współcześnie (po renowacji z 2014).
Prawidłowej odpowiedzi udzielili:
Hadrian Jakóbczak 1 pkt
Pytanie nr 16/2026
Przyjrzyjcie się poniższej grafice i napiszcie jakiego imienia brakuje w miejscu ze znakiem zapytania.
Odpowiedź:
W pierwszym wierszu naszej obrazkowej zagadki zaszyfrowaliśmy nazwy szczytów, które są jednocześnie zdrobnieniami polskich imion męskich. Liczba przed średnikiem to wysokość n.p.m. szczytu najwyższego w danej grupie górskiej, natomiast liczba po średniku to wysokość szukanego szczytu w tej samej grupie. I tak mamy kolejno następujące góry: Grześ w Tatrach, Piotruś w Beskidzie Niskim, Kuba w Beskidzie Sądeckim.
Drugi wiersz to odpowiednio herby Sanoka, Krosna i gminy Dębno. Po złożeniu imion (już w formie pełnej – choć może panowie nie obraziliby się za formy pieszczotliwe) oraz miast (odpowiednio kolumnami) otrzymujemy trzy postaci ważne nie tylko lokalnie, ale też globalnie, często sięgające swoimi zasługami poza arenę polską: Grzegorz z Sanoka, Piotr z Krosna i Jakub z Dębna.
Trzeci wiersz to, z kolei, imiona ojców “zagadkowych” postaci, stąd nasza podpowiedź w formie drzewa genealogicznego. Ojcem Jakuba był Bartosz z Dębna i to właśnie imię Bartosz jest rozwiązaniem naszej zagadki.
Prawidłowej odpowiedzi udzielili:
C.G. 1 pkt
Krzysztof Samborski 1 pkt
Hadrian Jakóbczak 1 pkt
Wojtek Pawlus 1 pkt
Bartłomiej Cisowski 1 pkt
Anna Osika 1 pkt
Ania i Piotrek (dream team) 1 pkt
Klasyfikacja Konkursu Całorocznego 2026:
| Hadrian Jakóbczak | 15 pkt |
| Bartłomiej Cisowski | 14 pkt |
| Anna Osika | 14 pkt |
| Wojtek Pawlus | 13 pkt |
| Drużyna Pierścienia | 10 pkt |
| Patryk Smółka | 9 pkt |
| Ania i Piotrek (dream team) | 8 pkt |
| Jolanta Guzik | 7 pkt |
| C. G. | 5,5 pkt |
| Zuza Zapart | 2 pkt. |
| Werka i Michał | 2 pkt |
| Bartuś Konradowski | 2 pkt |
| Nikoletta | 1 pkt. |
| Piotrek Waczyński | 1 pkt. |
| Ada Budzyk | 1 pkt |
| Anna Cwynar | 1 pkt |
| Barbara Kraszewska | 1 pkt |
| Anna Walusiak | 1 pkt |
| Łukasz Krawiec | 1 pkt |
| Bożena & Staszek | 1 pkt |
| Krysia Bukowska | 1 pkt |
| Krzysztof Samborski | 1 pkt |