Starożytni wywodzili łacińską nazwę (łac. echium vulgare) od greckiego słowa echis = wąż, żmija i używali jej do nazywania różnych roślin szorstkolistnych stosowanych przeciwko ukąszeniom węży. Później nazwę tę zawężono do tego jednego gatunku. W Polsce również wierzono w jej działanie unieszkodliwiające jad żmiji, co odzwierciedla polska nazwa. W rzeczywistości korzeń i ziele zawiera alantoinę, saponinę oraz alkaloidy (cynoglosynę, konsolidynę, konsolicynę), dające dość trującą mieszankę, co wykorzystywano do wyrobu trutek na szczury. Leczono nią także padaczkę oraz różne boleści. Ponadto korzeń i kwiaty zawierają czerwony barwnik alkalinę używany do farbowania tkanin.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca
Siedlisko: suche zbocza, murawy, przydroża, siedliska ruderalne (wysypiska, nasypy kolejowe, kamieniołomy), do 1200mnpm
Występowanie: Europa, Azja Mniejsza, rejon Uralu

Okres kwitnienia

• czerwiec
• lipiec
• sierpień
• wrzesień
• październik

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

W Polsce występują jedynie 2 gatunki zerw: kłosowa o biało-żółtych kwiatach oraz kulista o kwiatach niebieskich. Zerwy były znane już w starożytności i stosowane prawdopodobnie jako afrodyzjak.

Występowanie

Roślina pod całkowitą ochroną
Siedlisko: łąki, polany, hale, skaliste zbocza, przeważnie na wapieniu
Występowanie: góry Europy

Okres kwitnienia

• maj
• czerwiec
• lipiec
• sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Łacińska nazwa rodzajowa (łac. polemonium coeruleum) pochodzi z greki (gr. polemos = wojna) i ma związek podobno ze sporem między dwoma władcami Polemonem z Pontu i Filetajrem z Kapadocji o to, który z nich pierwszy odkrył jego właściwości lecznicze. Ponownie „odkryto” roślinę w byłym ZSRR, przy okazji poszukiwania w miejscowej florze środka wykrztuśnego, zamiennika sprowadzanej krzyżownicy wirginijskiej. Okazało się, że zawiera również substancje silnie uspokajające (ok. 10 razy silniejsze od waleriany), obniżające cholesterol, ciśnienie krwi oraz przyspieszające krzepnięcie. Stosuje się go w chorobach układu oddechowego, nerwicy i chorobie wrzodowej. W krajach anglosaskich zwany jest jakubową drabiną („Jacob’s ladder”) z powodu charakterystycznego układu liści.

Występowanie

Roślina lecznicza, pod całkowitą ochroną
Siedlisko: wilgotne łąki i torfowiska niskie, rumowiska skale, wilgotne lasy, brzegi potoków, do 1500mnpm
Występowanie: umiarkowane strefy Eurazji i Ameryki Północnej

Okres kwitnienia

• czerwiec
• lipiec
• sierpień
• wrzesień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Jej nazwa (łac. hepatica nobilis) nie jest szczególnie romantyczna – wywodzi się od greckiego słowa hepar – wątroba, prawdopodobnie z powodu kształtu liści. Być może dlatego od starożytności próbowano nią leczyć schorzenia wątroby (niestety bez powodzenia), ale jej sok można stosować zewnętrznie na otarcia, wrzody i czyraki.

Występowanie

Roślina lecznicza, trująca, pod częściową ochroną
Siedlisko: cieniste lasy i zarośla
Występowanie: środkowa, północna i południowa Europa, Japonia, Korea, Mandżuria, umiarkowane strefy Ameryki Północnej

Okres kwitnienia

• marzec
• kwiecień

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Nazwa rodzajowa (łac. veronica chamaedrys) pochodzi od Świętej Weroniki, która wytarła swą chustą twarz Chrystusa podczas jego drogi na Golgotę. Kwiaty przetacznika opadają przy najlżejszym dotknięciu, stąd w Niemczech nazywany popularnie „wiernością męską”.

Występowanie

Siedlisko: łąki, widne lasy, zarośla
Występowanie: w całej Europie

Okres kwitnienia

• maj
• czerwiec
• lipiec
• sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Powojnik pnie się po skałach i innych roślinach przy pomocy giętkich i długich ogonków liściowych, szypułek kwiatów i osi kwiatostanów, którymi przyczepia się do podłoża. Jest to jedyne pnącze naszych gór.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: lasy świerkowe i bukowe, zarośla kosówki, na podłożu zasobnym w węglan wapnia, najczęściej w reglu, rzadziej w piętrze kosówki i halnym (300-2400mnpm)
Występowanie: góry środkowej Europy, w Polsce w Tatrach (do 1900mnpm), Wzniesieniu Gubałowskim, w Gorcach, Pieninach i Beskidach na wschód od Dunajca, w Polsce przebiega północna granica zasięgu

Okres kwitnienia

• maj
• czerwiec
• lipiec

Roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Jest silnie trująca. Uprawiana także jako roślina ozdobna. Kwiaty posiadają charakterystyczną ostrogę, od której roślina wzięła swą polską nazwę.

Występowanie

Roślina trująca
Siedlisko: ziołorośla, skraje lasów i zarośli, śródleśne polany, brzegi potoków, piargi, głównie w piętrze regli
Występowanie: Europa i Syberia, w Polsce w Sudetach, Tatrach i Bieszczadach

Okres kwitnienia

• lipiec
• sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Gatunek bardzo zmienny, tworzący liczne odmiany i podgatunki. Niezapominajka to chyba jedyny kwiatek w Polsce mający swoje święto. Jest ono obchodzone 15 maja od 2002r. Była to inicjatywa słuchaczy Ekoradia – audycji nadawanej przez I Program Polskiego Radia. Głównym celem święta ma być stałe przypominanie nam o ochronie i zachowaniu przebogatej różnorodności biologicznej naszego kraju.

Występowanie

Siedlisko: lasy liściaste, zarośla, brzegi cieków wodnych, po piętro kosówki
Występowanie: górskie rejony półkuli północnej

Okres kwitnienia

• maj
• czerwiec
• lipiec

Niezapominajka sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Niezapominajkę (łac. myosotis palustris) starożytni Grecy nazwali „mysim uszkiem”, od kształtu i owłosienia liści (gr. mys (myo) = mysz, us (otis) = uszko).

Występowanie

Siedlisko: rumosz skalny, żwirki, trawiaste upłazy, źródliska, na podłożu wapiennym, w piętrze kosówki i halnym
Występowanie: góry Europy, w Polsce w Tatrach i w Karkonoszach (w małym Śnieżnym Kotle)

Okres kwitnienia

• czerwiec
• lipiec
• sierpień

Niezapominajka sp. roślina obowiązująca na egzaminie wewnętrznym

Łacińska nazwa (łac. linum extraaxillare) pochodzi od słowa „włókno” (łac. linum). Len karpacki nie był jednak wykorzystywany we włókiennictwie, lecz jego pochodzący z Bliskiego Wschodu kuzyn len zwyczajny.

Występowanie

Siedlisko: murawy naskalne, na wapieniu, w piętrze kosówki i halnym
Występowanie: Karpaty, góry Półwyspu Bałkańskiego, w Polsce jedynie w Tatrach

Okres kwitnienia

• czerwiec
• lipiec
• sierpień

Roślina NIE obowiązująca na egzaminie wewnętrznym